Is alleen de mens tot overwogen samenwerking in staat?

Raven kunnen heel goed samenwerken, maar zijn niet bereid om zomaar met iedereen te collaboreren. Dat is gebleken uit een onderzoek van wetenschappers aan de Universität Wien. De onderzoekers stelden vast dat de dieren een weloverwogen plan kunnen smeden om een gezamenlijk doel te bereiken, maar ook diende te worden geregistreerd dat een partnership in een aantal gevallen niet bleek te werken.


Tevens kon worden opgemerkt dat een aantal dieren hun partner probeerde te bedriegen, maar daarbij bleek dat het oncoöperatieve gedrag de andere partij aanzette om een verdere samenwerking te weigers.


“Eerdere studies hebben al uitgewezen dat de raaf tot de meest intelligente vogelsoorten behoort en op het gebied van cognitieve prestaties zelfs in het hele dierenrijk tot de top moet worden gerekend,” zegt onderzoeksleider Jorg Massen, professor cognitieve biologie aan de Universität Wien.


“Nu kon ook worden vastgesteld dat het dier tot een bewuste vorm van coöperatie in staat is. In de natuur was eerder al duidelijk geworden dat de soort coöperatieve vaardigheden heeft, onder meer bij het aanvallen van predatoren. Een experiment met exemplaren in gevangenschap maakte het echter mogelijk om het mechanisme van die samenwerking te ontleden.”


Voorkeur voor vrienden


In het experiment dienden twee raven tegelijkertijd aan een koord te trekken om een platform met twee brokken kaas binnen hun bereik te trekken. Indien slechts één dier zou trekken, zou het touw echter uit het platform glijden, waardoor de raven zouden alleen met een koord zouden achterblijven en niet tot bij de kaas zouden geraken.


“Zonder ook maar enige vorm van training gehad te hebben, bleken de raven de taak op een spontane manier door coöperatie te kunnen oplossen,” zegt professor Massen. “Tegelijkertijd bleek echter dat die samenwerking niet met alle partners even goed verliep. Onder meer kon worden vastgesteld dat de raven liever met vrienden samenwerkten dan met vijanden.”


“Opmerkelijk was ook de reactie van de dieren wanneer één van beide partners bedroeg pleegde en zich niet alleen zijn eigen beloning toeëigende, maar ook de kaas van het andere dier weggritste,” aldus nog Jorg Massen. “De slachtoffers registreerden de inbreuk onmiddellijk en weigerden nog verder met de bedrieger aan verdere experimenten deel te nemen."


"Deze manier van partnercontrole kon tot nu toe alleen worden opgemerkt bij mensen en chimpansees. In de vogelwereld is dit fenomeen een compleet nieuw gegeven.” De onderzoekers stelden nog vast dat de dieren het best met een partner van het andere geslacht bleken te kunnen samenwerken. (mah)

(Foto: Wikipedia)