Cover image

© EPA

Politiek

Binnenkort akkoord rond kernuitstap en energiepact: gascentrales bouwen én monitoring van bevoorrading

Binnen de federale regering zijn de grote belemmeringen opgeruimd om tot een energiepact te komen. De nieuwe gascentrales moeten zo snel mogelijk gebouwd zodat de kerncentrales kunnen sluiten. Ook moet een 'monitoring' van prijs en bevoorrading de mogelijkheid openhouden om toch terug te kunnen vallen op kernenergie als dat nodig zou zijn. "Alleen is dit dossier aartsmoeilijk, omdat niet enkel de politiek zich moeit. Er zijn andere spelers in het spel."

Elia gaf eind vorig jaar aan dat er heel dringend beslist moest worden over de sluiting van kerncentrales. Dat rapport wakkerde de discussie in de Wetstraat erg aan en de regeringspartners clashten fel daarbij. Terwijl NV-A nog niet wil beslissen om de kerncentrales definitief te sluiten, willen de liberalen echt wel voor goed af van de kernenergie. Die tegenkanting zorgt voor grote spanning.

Binnen de regering is echter te horen dat grote spelers zich moeien en dat de rol van Elia bijvoorbeeld niet zo onschuldig is. "Als de centrales gesloten worden, betekent het dat er meer stroom ingevoerd zal worden vanuit Frankrijk. Die stroom is ook opgewekt door kernenergie maar moet getransporteerd worden en dus verdient Elia meer", zo zegt de regering. Daarom wil Elia de kerncentrales liever dicht maar VBO, de koepel van werkgevers en de Antwerpse havenindustrie staan aan de andere kant en zijn felle tegenstander.  

Gascentrales, maar ook monitoring

Een regeringsbron laat weten dat de politieke spanning omtrent het dossier grotendeels weg is en dat vooral extern veel druk op dit dossier wordt gegeven. De regering is er dus bijna uit maar hoe ziet dat er dan uit? Er moet eensgezindheid zijn over de bouw van nieuws gascentrales want die zijn nodig om de kernenergie te vervangen. N-VA wil daarvoor het licht op groen zetten maar de vraag blijft hoeveel centrales er dan moeten bijgebouwd worden. Energiespecialisten van N-VA, Bert Wollants en Andries Gryffroy, hebben het over "vijf, geen negen" centrales.

Maar als die centrales gebouwd moeten worden heb je ook kandidaten, locaties en vergunningen nodig. Met vijf, in plaats van negen, centrales zou dat toch al iets makkelijker moeten verlopen. Over het aantal zijn ze het dus nog niet helemaal eens maar het is wel zeker dat die gascentrales er komen. De verschillende energieministers, Bart Tommelein van Open Vld en Jean-Luc Crucke van MR dringen er op aan om aan de slag te gaan. 

Sluiten in 2025 of open tot 2035?

Minister van Energie, Marie-Christine Marghem (MR), heeft de zaak, op vraag van de premier, nog eens goed laten becijferen om de spanning binnen de regering wat te sussen. Het rapport daarover deed echter het omgekeerde.

Marghem blunderde namelijk, zeker communicatief, in het dossier en haalde de energiespecialisten van Open Vld en CD&V zwaar onderuit. Zo beschuldigt ze hen van 'aandacht zoeken en kennis van een ander niveau'. En dat terwijl ze over N-VA'er Wollants niets dan lof heeft en hem 'briljante tussenkomsten in het parlement' toeschrijft. 

Marghem liet slechts delen van het rapport lekken in de Franstalige pers, tot grote irritatie van de collega's van de deelstaten want ook Bart Tommelein wou inzage in het volledige rapport. En toen kwam de gigantische rekenfout: de sluiting zou geen 15 miljoen maar 150 miljoen euro kosten. Een vergeten nulletje door de professor. Daarna bleek dat Marghem de extra kost door de uitstoot van CO2 ook nog had achtergehouden. Die cijfers kreeg het parlement nooit te zien.

Geen verrassing dus dat de irritatie over Marghem bij Open Vld en CD&V een hoogtepunt bereikte de afgelopen dagen. Al is er nu dus wel een consensus binnen de maak. Besprekingen waarbij Marghem trouwens niet aansluit.

Alternatieve voorstellen van sp.a

De oppositie stelt ondertussen enkele alternatieve plannen voor. Sp.a-voorzitter John Crombez speelt daarbij in op de "vijf gascentrales" van N-VA. Die gascentrales zouden veel meer energie kunnen opwekken dan de kerncentrales van nu. Daarnaast wijst hij er ook op dat het fonds dat voorzien is om de kerncentrales te ontmantelen, de Synatom-spaarpot, aangesproken kan worden om de gascentrales te bouwen. 

Lees meer