Cover image

© epa

Economie

Spoor gaat nooit meer helemaal plat: minimale dienstverlening een feit

De regering Michel heeft een belangrijke stap gezet in het uitvoeren van hun plannen van 2014: de minimale dienstverlening op het spoor is een feit. Dat betekent concreet dat een staking nooit meer alle treinen doet stoppen. Maar of dat ook effectief gaat lukken is lang niet zeker...

Verbazend maar we zijn nog steeds geen wereldkampioen staken. Al scheelt het niet veel, met onze vierde plaats. We moeten enkel Canada, Denemarken en Frankrijk voor laten gaan. Uit cijfers van het Institut der deutschen Wirtschaft (IW) blijkt dat er bovendien meer gestaakt wordt want dat het cijfers tussen 2006 en 2015 op gemiddeld 71 stakingsdagen per 1.000 werknemers lag en ondertussen op 79 stakingsdagen ligt.

Stakingen zijn in België dus dagelijkse realiteit. Het was dan ook een grote verwezenlijking  van de centrumrechtse regering van premier Charles Michel (MR) wanneer in het regeerakkoord van 2014 vastgelegd werd dat er een gegarandeerd aantal treinen toch zou rijden op een stakingsdag.

Na vier lange jaren van trekken en sleuren aan het dossier is die beslissing nu ook eindelijk ingevoerd. In de praktijk moeten werknemers 72 uur voor de staking beslissen of ze meedoen of niet en dat doorgeven. Op die manier kunnen de NMBS en Infrabel dan werkschema's maken om te kijken hoe ze enkele treinen toch kunnen laten rijden. Die treinen zullen eerst ingezet worden op de grote lijnen en daarna op minder drukke momenten of gevraagde bestemmingen. 

Klein groepje kan heel het systeem gijzelen

Het dossier lag vooral bij CD&V en de ACW-vleugel erg gevoelig omdat ze het recht op staken niet willen ondergraven. En dat gebeurt volgens de vakbonden nu wel. Al heeft de regering ook wel enkele tegenargumenten. Volgens de regering wordt het stakingsrecht in België erg ruim geïnterpreteerd waardoor een kleine groep stakers het hele land kan gijzelen. En vooral bij de treinen, heeft dat grote gevolgen. Het spoornet ging de laatste jaren wel vaker plat door een actie van een paar honderd treinbestuurders. In heel wat andere Europese landen zou zoiets gewoonweg niet door de beugel kunnen.

In Duitsland bijvoorbeeld is het stakingsrecht veel strikter geregeld: het moet voldoen aan enkele voorwaarden zoals proportionaliteit, sociale orde en loyaliteit. En in Italië hebben ze 15 sectoren waar minimum dienstverlening geldt waaronder ook het openbaar vervoer. Daarnaast mogen ze daar maximum 24 uur staken en moeten er rijdens de spits sowieso treinen en bussen rijden.

Bij ons bestaat dat principe ook wel al. Zo kunnen politiediensten, ziekenhuizen en elektriciteitscentrales niet zomaar dichtgaan. De reizigers vragen al veel langer om ook het openbaar vervoer bij die diensten te rekenen maar dat bleef lange tijd een heet hangijzer, en dat is het nu nog steeds.

Lees meer