Cover image

© iStock

Economie

Saoedi's hebben niet echt zin om te werken voor de kost

De zoektocht naar onderdanen die bereid zijn om te werken, vormt één van de grootste obstakels waarmee de economische omschakeling van Saudi-Arabië wordt geconfronteerd. De Saudische kroonprins Mohammed bin Salman, de architect van de economische revisie van het land, wil de groei nieuw leven inblazen en wil voor zijn burgers meer kansen bieden.

Daarom wil Salman dat meer onderdanen aan het werk gaan. Vele bedrijven worstelen echter met de eisen van de overheid om Saudi’s in dienst te nemen. Wettelijk moet ongeveer 40 procent van de arbeidsplaatsen door Saudische onderdanen zijn ingevuld. Maar dat blijkt vaak bijzonder moeilijk te realiseren.

Gastarbeiders

“Gedurende vele decennia hebben gastarbeiders uit landen als India en de Filippijnen de hoge Saudische levensstandaard gegarandeerd,” schrijft de Amerikaanse zakenkrant The Wall Street Journal. “Zij werden ingeschakeld voor banen - in keukens, op bouwwerven of in winkels - die de Saudi’s zelf weigerden."

"De lokale bevolking was immers gewend aan levenslange carrières in de publieke sector. Dat betekent echter dat ook vaak de nodige vaardigheden en motivaties ontberen om in de privésector te lukken. Om aan de overheidsquota te voldoen, worden aan Saudi’s vaak betere lonen en kortere arbeidstijden aangeboden. Maar zelfs dat blijkt vaak geen oplossing te bieden.”

Vaak moet worden vastgesteld dat weliswaar Saudi’s personeel wordt gerekruteerd en betaald, maar met de afspraak dat de werknemer eigenlijk gewoon thuis kan blijven. De opeenvolgende monarchen hebben in het verleden weinig moeite gedaan om die situatie te veranderen.

De huidige Saudische leiders hebben echter wel een drastische ommekeer voor ogen. Zij willen de slaperige petroleumstaat immers transformeren in de dynamische economie. Daarvoor moet echter de logge bureaucratie worden doorbroken en moet er voor de Saudi’s in de privésector arbeidsgelegenheid worden gevonden. Twee op drie Saudische werknemers is op dit ogenblik in dienst van de overheid.

Werkloosheid

Het probleem wordt nog verhoogd door een Saudisch werkloosheidscijfer van 12,8 procent. Dat niveau moet tegen eind volgend decennium tot maximaal 7 procent zijn teruggebracht. Vanaf september moeten daarom onder meer al alle verkopers in bakkerijen, elektronicazaken en meubelwinkels Saudisch onderdaan zijn.

Om de doelstellingen te helpen bereiken, werd het voor bedrijven moeilijker gemaakt om een visum voor buitenlandse werknemers te krijgen. Ook worden strengere inspecties uitgevoerd. Bij gebrek aan vakkundige werknemers en hogere lonen voor Saudische medewerkers, dreigen echter een aantal bedrijven over kop te zullen gaan.

Er zijn anderzijds aanwijzingen dat de overheid openstaat voor de klachten van de privésector over de arbeidsregels. Ondernemingen die geen Saudische arbeidskracht kunnen vinden, kunnen het maandelijks salaris aan de overheid storten. Op die manier kan het bedrijf met een virtuele werkkracht toch aan de gestelde normen voldoen.

Een groot probleem is echter dat vele Saudi’s niet willen werken aan de salarissen die worden geboden. De gestegen kosten voor het levensonderhoud kunnen daarin echter verandering brengen. De overheid heeft immers recent de subsidies op water, brandstof en elektriciteit verlaagd en heeft een btw-tarief van 5 procent geïntroduceerd.

Daardoor kunnen gebruikers van Uber in het land sinds kort met een Saudische chauffeur te maken krijgen, wat twee jaar geleden nauwelijks denkbaar was. Jonge Saudi’s, die vaak met beurzen in het westen werken, lijken ook meer open te staan voor parttime banen in trendy coffeeshops.

Lees meer