Cover image
Lifestyle

Kan een gezonde levensstijl kanker voorkomen?

Sommige (maar helaas niet alle) vormen van kanker kunnen voorkomen worden. Qua levensstijl kan je je gewoontes aanpassen om jezelf te beschermen en het risico op kanker te verminderen.

Je levensstijl kan absoluut een verschil maken als het op kanker neerkomt. Volgens experts wordt ongeveer de helft van de gevallen van kanker veroorzaakt door foute keuzes die we maken in het dagelijks leven. Het gaat om allerlei factoren, van wat we in ons lijf steken tot hoe vaak we bewegen. 

“Meerderheid van kankers te vermijden”

Elk jaar krijgen tienduizenden mensen in België kanker. In sommige van de gevallen gaat het om kankers door genetische afwijkingen, maar de meeste kankers waren veroorzaakt door de westerse levensstijlen, eetgewoontes met veel vet en de consumptie van tabak en alcohol. Volgens gezondheidsexpert Graham Colditz is "de meerderheid van de kankers te vermijden".

Waar te beginnen?

Hou die weegschaal in het oog. Je lichaamsgewicht heeft veel invloed op het al dan niet krijgen van kanker. Voor elke vijf punten dat iemand boven zijn of haar "normaal" BMI tussen 18,5 en 24,9 gaat, verdubbelt het risico op borstkanker na de menopauze of darmkanker. Mensen met een BMI van 30 of hoger, die in de categorie 'zwaarlijvig' vallen, lopen een hoger risico op dertien verschillen soorten kanker. Overmatig lichaamsgewicht produceert chemische stoffen die zorgen voor chronische ontstekingen en verhoogde niveaus van insuline en hormonen. Dat zorgt dan weer voor een situatie die gunstig is voor de groei van kankercellen.

"Lichaamsvet zit niet gewoon stil", zegt Emma Shields van Cancer Research UK. "Het verstuurt ook berichten naar de rest van je lichaam."

Beste manier om lichaamsvet te verliezen?

Bewegen is de boodschap. Door te sporten, behoud je niet enkel een gezond lichaamsgewicht, het heeft ook voordelen op het vlak van kankerbestrijding. Zo wordt het immuunsysteem bevorderd en wordt de spijsvertering versneld. Daardoor wordt het maagdarmstelsel minder lang blootgesteld aan kankerverwekkende carcinogenen.

En gemiddelde volwassene zou minstens een half uur per dag gematigd moeten bewegen. Een wandeling is al genoeg. “Je hoeft echt geen marathon te lopen”, zegt professor James Lacey jr. van de Division of Cancer Etiology in de Amerikaanse staat Californië.

En ons eten?

Probeer verwerkt vlees te vermeiden, zoals spek en geblikte worsten, net als rood vlees. Beide soorten vlees veroorzaken ontstekingen in het lichaam, wat het risico op darmkanker verhoogt. Je kan beste voor Mediterrane of Japanse gerechten gaan: porties met veel fruit en groenten en een hoog vezelgehalte. Kies voor bruine rijst in plaats van witte, want dat is beter voor je suikerspiegel.

Het American Institute for Cancer Research raadt ons aan om gesuikerde drankjes te laten, niet meer dan 510 gram rood vlees per week te eten en minstens twee derde van ons bord te vullen met groenten, fruit, volle granen en bonen.

Hoe erg is alcohol?

“Alcohol is een erkend carcinogeen (een kankerverwekkende stof, red.)”, zegt onderzoekster Alice Bender van het American Institute for Cancer Research. "Het kan DNA beschadigen. Het kan hormonen doen groeien in je lichaam, zoals oestrogeen, dat kanker kan aanwakkeren."

Vrouwen mogen niet meer dan 35 centiliter bier of 15 centiliter wijn per dag drinken. Bij mannen is dat ongeveer het dubbele. Stop ook met roken. Roken is gelinkt aan ongeveer 81 procent van de gevallen van longkanker. Bovendien lopen rokers ook het risico op twaalf andere kankers, waaronder strottenhoofd- en mondkanker. Stoppen levert meteen voordelen op. Amper twintig minuten na de laatste sigaret daalt de hartslag en de bloeddruk van de roker. Na 12 uren ligt je niveau van koolstofmonoxide weer op een normale hoogte.

Wat met fabeltjes?

Wat met die asperge-extracten, essiac thee en speciale kruidenmixen? Er bestaat geen enkel bewijs dat die huis-tuin-en-keukenmiddeltjes effectief zijn op het vlak van kankerbestrijding.

Sommige foodgoeroes beweren ook dat "zuur-producerende" producten, zoals ei, zuivel, vlees en sommige granen, kankerverwekkend zijn. Ook daar hebben voedingsdeskundigen nooit bewijzen voor gevonden. Verder zouden die producten ook geen effect hebben op de zuurtegraad va het  lichaamsweefsel.

Duizenden experimenten hebben al aangetoond dat het laten van het gebruik van deodorant, microgolfovens en mobiele telefoons het risico op kanker niet verlaagt.

"Verkopers storten zich al honderden jaren op de medische sector", zegt oncoloog Ian Haines. "Ik denk niet dat dat echt veel veranderd is."

Wat kunnen we nog doen?

Ongeveer 86 procent van de gevallen van huidkanker worden gelinkt aan bloodstelling aan de zon. Vermijd dus gedurende een lange tijd je huid bloot te stellen aan de zon.

Probeer verder ook om acht uren te slapen. "Na een nacht met maar vier of vijf uren slaap, is er een daling van 70 procent van je cellen die elke dag kankercellen vernietigen in je lichaam", stelt professor Matthew Walker van het Center for Human Sleep Science.

Een laatste tip: het is nooit te laat om te veranderen. Iemand die stopt met roken voor zijn/haar vijftigste verjaardag, loopt maar half zoveel kans om de komende vijftien jaren kanker te krijgen als zijn/haar rokende leeftijdsgenoten. Wilson Mertens, directeur van Cancer Services for the Baystate Regional Cancer Program, zegt dat de eerste stap de belangrijkste is in veranderingen doorvoeren: "Zelfs kleine veranderingen kunnen een verschil maken."

Lees meer