Cover image

© wikimedia

Politiek

De 10 gevaarlijkste landen ter wereld

IJsland draagt voor ongeveer het tiende jaar op rij de titel van meest veilige land ter wereld, terwijl Syrië de meest gevaarlijke staat op aarde blijft. Dat blijkt uit een jaarlijks rapport van het Institute for Economics and Peace. Er worden statistieken in acht genomen zoals moordcijfers, militaire uitgaven en de niveaus van terrorisme en criminaliteit.

De factoren die voor deze lijst in acht genomen worden, worden opgelijst in de Global Peace Index (GPI). Zoveel te hoger het land op de lijst staat, zoveel te gevaarlijker het land in kwestie is. Het gemiddelde niveau van veiligheid in de wereld is over het algemeen gedaald in 2017.

Zo zijn het Midden-Oosten en Noord-Afrika de meest gevaarlijke regio’s op de planeet. Europa is over het algemeen het minst gevaarlijk, maar ook die score is gedaald door gestegen politieke instabiliteit, de impact van terrorisme en percepties van criminaliteit.

“Onderliggende oorzaken niet aangepakt”

“De GPI van 2018 toont aan dat we in een wereld leven met spanningen, conflicten en crisissen die in het vorig decennium opgedoken zijn en die nog niet opgelost zijn. Het resultaat is deze graduele, gestage daling in vrede”, klinkt het bij het instituut. “Hoewel de langdurige conflicten in sommige gevallen beginnen te verminderen, zijn de onderliggende oorzaken van veel van deze conflicten nog niet aangepast. De mogelijkheid dat het geweld terug oplaait, blijft erg realistisch.”

België op 21ste plaats

IJsland is het minst gevaarlijke land ter wereld, gevolgd door Nieuw-Zeeland en Australië. België staat net als vorig jaar op de 21ste plaats. Nederland is één plaats gedaald naar nummer 23 en Frankrijk en Duitsland zitten respectievelijk op de 61ste en 17de plaats. Het VK is twee plaatsen gedaald naar de 57ste plaat en de VS blijft op de 121ste plaats trappelen. Maar dit zijn de gevaarlijkste landen ter wereld.

(Meer over terrorisme en de Arabische wereld is hier te lezen.)

1. Syrië

© centom

Wie naar Syrië reist, loopt nog steeds het risico om om te komen in een terroristische aanslag of om door gewapende troepen neergeschoten te worden.

Syrië blijft het zieke kind van de planeet. In 2011 begonnen er gewapende opstanden en protesten van diverse groepen en fracties onder de bevolking van Syrië, zowel de democratische oppositie als politieke islamisten, salafisten en andere radicaal-soennitische strijders. De regering van de Syrische president Bashar al-Assad sloeg hard terug om de gewapende opstanden de kop in te drukken. De Syrische Koerden, een etnische minderheid in het land, zien nu ook hun kans om een autonoom, onafhankelijk gebied te krijgen in de regio, Rojava. In 2014 was er een belangrijke verandering in de oorlog: de militanten van de terreurgroep Islamitische Staat (IS) sloeg erin om een gebied in het land te veroveren dat ze hun eigen 'kalifaat' noemden. Dat is ondertussen opnieuw veroverd door meer gematigde rebellen, waarvan een deel gesteund wordt door een westerse coalitie onder leiding van de Verenigde Staten enerzijds, en de Syrische regeringsgroepen die gesteund worden door Rusland anderzijds.

Ondertussen claimen de regeringsgroepen dat ze de hoofdstad Damascus opnieuw veroverd hebben. Anno 2018 zijn meer dan 400.000 mensen door het conflict gestorven in het land en ongeveer 11 miljoen Syriërs, de helft van de vooroorlogse bevolking, heeft noodgedwongen hun huis moeten verlaten.

De toekomst van Syrië?

“De tussenkomst in het conflict door Rusland en Iran, allebei bondgenoten van Assad, heeft de koers van de oorlog in de recente jaren in zijn voordeel gedraaid”, meldt de BBC. “Assad is er in geslaagd om de hoofdstad en enkele andere grote steden in het westen van Syrië terug te winnen. Honderdduizenden mensen in rebellengebieden leven nu in angst dat regeringstroepen voor hen zullen komen."

Begin 2017 zijn Rusland, Turkije en Iran al samen aan tafel gaan zitten voor vredesgesprekken om een einde te brengen aan de oorlog. Syrische rebellen hebben al laten weten dat ze de volgende ronde van die gesprekken, die gepland staan in juli, zullen saboteren, zeker nu de locatie van de conferentie verplaatst is van het neutrale Kazakhstan naar de stad Sochi in Rusland.

Tegelijkertijd gaan er VN-onderhandelingen door in Genève, maar tot nu toe kwamen er daarbij nog geen politieke oplossingen uit de bus voor de Syrische crisis.

(Meer over Israël en Iran in Syrië is hier beschikbaar.)

2. Afghanistan

© us defense

Wie Afghanistan bezoekt, loopt het risico om slachtoffer te worden van een westerse luchtaanval of van een terroristische aanslag van een radicale, islamitische organisatie.

Eind 2001 begon de oorlog in Afghanistan. Onder de naam ‘Enduring Freedom’ vielen de legers van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Australië, Frankrijk en de Noordelijke Alliantie de Taliban in Afghanistan aan. Dat deed de westerse coalitie als een directe reactie op de terroristische aanslagen van 11 september 2001 in de Amerikaanse steden New York en Washington. De terroristische groepering Al Qaida zat achter deze terroristische aanslagen.

In de periode daarvoor was de Taliban aan de macht in Afghanistan, een islamitische beweging in Afghanistan en Pakistan die een streng, islamitisch samenlevingsmodel voor ogen heeft. Het Taliban-regime was vrij snel verslagen, hoewel Al Qaida-leider Osama Bin Laden wist te ontsnappen. Er werd een nieuwe Afghaanse regering geïnstalleerd en een nieuwe grondwet opgesteld, maar de verdreven strijders van de Taliban proberen al jarenlang het nieuwe bewind omver te werpen vanuit hun bases in Pakistan, na de vernietiging van hun bolwerken in Afghanistan. 

Grootste gebied sinds 2001

Zelfs de dood van Osama Bin Laden in 2011 maakt geen einde aan de spanningen. Dit jaar nog voerde de Taliban enkele grote aanslagen uit op hotels in Afghanistan. De situatie is dus wel degelijk nog gevaarlijk.

Sinds de Amerikaanse troepen het land hebben verlaten, is de Taliban bezig aan een geleidelijke opmars. Het gebied dat ze in handen hebben, is het grootste sinds 2001. De beweging staat vooral sterk in de landelijke gebieden, die op economisch vlak iets minder interessant zijn. In het Afghanistan met strategische wegen en grotere steden hebben ze een pak minder succes. Zo is het Afghaanse leger er, met assistentie van Washington, in geslaagd om te verhinderen dat de Taliban de grote bevolkingscentra zou nemen. Omdat de Taliban er niet in slaagt nieuw, belangrijk terrein te winnen, kiezen ze ervoor om over te gaan tot andere manieren om hun aanwezigheid in de regio te laten blijken. Willekeurige aanslagen zijn daar de perfecte methode voor. Als tegenreactie heeft de Amerikaanse luchtmacht de jongste maanden meer luchtaanvallen uitgevoerd in het land. Dat maakt het land nog een pak gevaarlijker. Bovendien zet terreurgroep IS tegenwoordig steeds meer zijn zinnen op Afghanistan nu die andere terreurorganisatie bijna volledig verdreven is uit Syrië en Irak.

(Meer over Trump-adviseurs en een eventuele Amerikaanse militaire aanwezigheid in Afghanistan is hier te lezen.)

3. Zuid-Soedan

© combined joined task force

In de Zuid-Soedanese hoofdstad Djoeba is het de jongste jaren rustig, maar in de rest van het land wordt er nog fel gevochten. Dat is jammer, want de diverse natuur in Zuid-Soedan is adembenemend.

Sinds 9 juli 2011 is Zuid-Soedan onafhankelijk van Soedan. Dat gebeurde na een referendum, waarbij de een kiesdrempel van 60 procent werd gehaald en een meerderheid vóór onafhankelijkheid stemde. Bijna 98,93 procent van de bevolking stemde voor de afscheiding. De onafhankelijkheid van Zuid-Soedan is door (Noord-)Soedan erkend en de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties verklaarde dat de volksraadpleging grotendeels vrij, eerlijk en geloofwaardig was verlopen. Op 14 juli 2011 werd Zuid-Soedan lid van de Verenigde Naties en op 27 juli 2011 lid van de Afrikaanse Unie.

Maar dan ging het mis: vanaf juli 2011 raakten Soedan en Zuid-Soedan het oneens over de grensstreek en de verdeling van de winst van de oliewinning in de regio. Er vielen doden aan beide kanten. Thabo Mbeki, de ex-president van Zuid-Afrika, trad op als bemiddelaar en in augustus 2012 kwam het tot een overeenkomst over de olieopbrengsten.

Een jaar later kwam het weer tot een crisis: de toenmalige Zuid-Sudanese president Salva Kiir stuurde in juli 2013 alle ministers de laan uit, naar eigen zeggen om corruptie, etnische conflicten en economische problemen tegen te gaan. Het resultaat was een gewelddadig conflict. Het kwam tot gevechten van Zuid-Sudanese en Oegandese regeringstroepen tegen rebellen. Het kwam tot grootschalige moordpartijen, ook van burgers. Grote aantallen mensen sloegen op de vlucht en veel landen zagen zich genoodzaakt hun burgers uit het land te evacueren.

Tot 27 juni 2018 werd er nog steeds gevochten. De leiders van de beide legers in het Afrikaanse land Zuid-Soedan kwamen overeen om over 72 uur een staakt-het-vuren in te voeren. Het blijft dus nog erg gevaarlijk en onveilig in Zuid-Soedan en er zijn overal gewapende krachten. Na de wapenstilstand zouden ook gevangenen uitgewisseld worden en zouden humanitaire konvooien toegelaten worden. Of de gevechten ook effectief zullen stoppen, valt nog af te wachten. Zo werd de wapenstilstand van 2011 ook helemaal niet nageleefd.

(Een uitgebreider artikel over de situatie in Zuid-Soedan is hier te lezen.)

4. Irak

© defense US

Irak is al decennia een gevaarlijk land. Het barst er van de gewapende groeperingen, die haast allemaal een ander doel nastreven. Bovendien liggen er veel mijnen onder de grond en zijn er vaak luchtaanvallen. Dat is spijtig, want de stad Samarra met haar prachtige tempels zou een gigantische toeristische trekpleister zijn. Zo was de historische stad ooit de hoofdstad van een rijk dat van Tunesië tot Centraal Azië uitstrekte.

Irak heeft een lange geschiedenis van oorlogen. Zo was er in de jaren 80 de erg bloedige Irak-Iranoorlog, waarbij zo'n 500.000 doden vielen aan Iraanse kant en zo'n 375.000 aan Irakese kant. In 1990 viel Irak het veel kleinere buurland Koeweit binnen en het werd op één uur tijd volledig veroverd. Het gevolg was de Golfoorlog van de jaren 90, waarbij Koeweit gesteund werd door de VS, Frankrijk en Engeland. Begin jaren 2000 werd de Irakese dictator Saddam Hoessein verdreven na een aanval van een internationale coalitie, de zogenaamde Coalition of the Willing, onder leiding van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk.

In 2011 verlieten de Amerikaanse troepen na meer dan 8 jaar Irak. Er werd een artificiële regering ingesteld. Het gevolg was een machtsvacuüm, waarvan de Iraakse Koerden, die uit zijn op onafhankelijkheid, en de terreurgroep Islamitische Staat, gebruik maakten. Het gevolg was een burgeroorlog die ongeveer gelijk liep met die in Syrië.

Ook nu Islamitische Staat verdreven is, is de situatie nog erg instabiel in Irak en zijn de spanningen nog steeds hoog tussen de Iraakse overheid, terreurgroep Islamitische Staat, de Iraakse Koerden en andere rebellen. Er zijn nog steeds veel gewapende troepen aanwezig. 

5. Somalië

© flickr

Terroristische groeperingen in Somalië bedreigen vaak westerlingen en mensen die werken voor westerse organisaties. Dat is spijtig, want Somalië heeft mooie stranden en de natuur is er prachtig. In de hoofdstad Mogadishu loop je continu het risico om in een terroristische aanslag terecht te komen. Ook in de rest van het land wordt er op westerlingen gejaagd, zelfs in het nabijgelegen Somaliland. Ook op zee in de buurt van de Somalische kust is er continu een risico op terrorisme. Piraterij blijft een significante bedreiging in de Golf van Aden en de Indische Oceaan.

6. Jemen

© wikimedia commons

De situatie in Jemen is nog steeds erg gespannen en onstabiel. In sommige regio's van het land is het niet duidelijk welke groeperingen het voor het zeggen hebben. Er worden continu aanslagen gepleegd en de verschillende groeperingen voeren nog steeds gewapende conflicten tegen elkaar.

De Jemenitische burgeroorlog is al sinds 2015 aan de gang. Het is een direct gevolg van de Jemenitische Revolutie in 2011–2012. Daarbij werd de autoritaire, Jemenitische president Ali Abdullah Saleh ten val gebracht. Sindsdien heerste er een machtsvacuüm en kwamen de sjiitische Houthi's in opstand tegen de nieuwe, overwegend soennitische, regering. De Houthi's kregen ook steeds openlijker steun van oud-president Saleh. Een coalitie van soennitische Arabische landen onder leiding van Saoedi-Arabië intervenieerde dan weer ten gunste van Al-Hadi. Uiteindelijk kwam het tot een gewapende strijd tussen de twee partijen. Ook maken terroristische organisaties zoals IS en Al Qaida gebruik van de chaos en de instabiliteit in het land om hun invloed meer te laten gelden.

(Een uitgebreide analyse van de situatie in Jemen lees je hier.)

7. Libië

© wikipedia

De Libische regering van het Nationaal Leger doet er momenteel alles aan om de stabiliteit en de veiligheid terug te brengen in het land. Toch is het nog erg gevaarlijk in Libië en wordt in een aantal regio's nog hevig gevochten. Dat is jammer, want de prachtige Fenicisch-Romeinse stad Leptis Magna is in het land gelegen nabij de stad Al Khums. Unesco Werelderfgoed beschrijft het monument zo: "Het was één van de mooiste steden van het Romeinse rijk, met haar imposante, openbare monumenten, haven, marktplein, pakhuizen, winkels en residentiële wijken."

In de nasleep van de omwenteling in Tunesië en de geslaagde volksopstand in Egypte in 2010 en 2011 kwamen er begin 2011 in Libië tienduizenden mensen de straat op tegen het bewind van de tirannieke premier Moammar al-Qadhafi. Bij de onrusten vielen er waarschijnlijk meer dan 1.000 doden, maar er bestaan geen officiële cijfers over het aantal slachtoffers. De VN-veiligheidsraad besloot begin 2011 dat er ingegrepen moest worden in Libië en er werd een resolutie gestemd die militair ingrijpen mogelijk maakte. Daarbij namen Frankrijk en Groot-Brittannië het voortouw. Het luchtruim boven Libië werd een "no-flyzone" en de coalitielegers vielen ook troepen op de grond aan vanuit de lucht. Qadhafi, die wilde vluchten in een konvooi, werd tegengehouden door Franse gevechtsvliegtuigen en daarna gevangengenomen. Hij stierf in onduidelijke omstandigheden.

Daarna brak een chaotische periode aan voor het land. Het centrale gezag van de huidige, internationaal erkende regering is vooral beperkt tot het noorden. Vooral christenen worden zwaar onderdrukt. Er staan nu twee regeringen tegenover elkaar. De eerste, die internationaal erkend wordt, wordt verdedigd door het Libisch Nationaal Leger. Die wordt hevig gesteund door Egypte, de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië. Aan de andere kant staat de Libya Shield Force, gesteund door Soedan, Qatar en Turkije. Sommige van de leden van die laatste groep hebben ook sympathie voor en/of banden met Islamitische Staat.

8. Congo-Kinshasa (Democratische Republiek Congo)

© wikimedia commons

Vooral in het oosten van het land is de situatie erg gevaarlijk en instabiel. De aanwezigheid van gewapende rebbelengroepen, de militaire operaties tegen hen, het intercommunale geweld en de instroom van vluchtelingen uit nabijgelegen landen dragen bij tot moeilijkheden op het vlak van politiek, veiligheid en welzijn. Bovendien zijn er veel berichten van kidnappings van medewerkers van de vele aanwezige, internationale ngo's. Dat is jammer, want onder andere het Nationaal park Garamba in het oosten van het land is wereldberoemd. Naast de mooie, ongerepte vegetatie zijn er dieren te spotten zoals olifanten, giraffen, neushoorns en nijpaarden.

Congo kent een lange geschiedenis van geweld. Aan het einde van de 19de eeuw werd het ongerepte land op de Conferentie van Berlijn toegekend aan de Belgische koning Leopold II. De 'Onafhankelijke Congostaat' werd het persoonlijke eigendom van de vorst. De Congolezen werden ondertussen uitgebuit om rubber te innen voor de koning, wat Leopold een enorm fortuin opbracht. Met de opbrengsten zette hij prestigieuze gebouwen op, waarvan de meesten er nog steeds staan, in Belgische steden zoals Brussel, Tervuren en Oostende. Tussen 1885 en 1908 stierven naar schatting ongeveer 5 miljoen Congolezen aan uitbuiting en ziekten. Als gevolg van internationale druk nam het Belgisch parlement de kolonie over van de koning. Het land werd nu Belgisch-Congo genoemd. Het bestuur verbeterde fel en er werd vooruitgang gerealiseerd. Wel hadden de koloniale heersers over het algemeen een neerbuigende, bevoogdende houding tegenover de Congolese bevolking. De onafhankelijkheidsbeweging groeide en op 30 juni 1960 verleende België Congo de onafhankelijkheid uit angst voor een onafhankelijkheidsoorlog zoals in Algerije. Patrice-Emery Lumumba werd eerste minister en er brak een periode aan van onrust en muiterij. Er was bovendien jarenlang een tiranieke leider aan de macht, Mobutu Sese Seko.

9. Centraal-Afrikaanse Republiek

De spanningen zijn vooral hoog in de hoofdstad Bangui, maar ook in de rest van het land. Het barst er van de gewapende patrouilles die een aantal wegen in het land versperd hebben. Het land is absoluut niet veilig. Zo zijn er heel wat meldingen van geweld, wraakmoorden, plundering en schendingen van mensenrechten. Sinds januari 2015 zijn er een groot aantal kidnappings geweest van ministers, liefdadigheidswerkers en VN-medewerkers. Ook is er de jongste jaren interetnisch geweld in het land in de steden Bangui en Bambari.

In 2002 pleegde François Bozizé een coup. Hij werd in 2005 gekozen tot president maar werd in 2013 op zijn beurt afgezet na een opstand van islamitische milities, de SELEKA. Daarbij kwam Michel Djotodia aan de macht. Een burgeroorlog brak uit die ontaardde in slachtpartijen tussen islamieten en christenen.

10. Rusland

Dit jaar gaat het WK Voetbal door in Rusland. Toch is het land best gevaarlijk. Zo wordt het ten eerste ten strengste afgeraden om met een ander vervoersmiddel dan het vliegtuig van Wit-Rusland naar Rusland te reizen. Moskou beschouwt grensovergangen, zoals wegen of spoorwegen, tussen Rusland en Wit-Rusland namelijk niet als  internationale grensovergangen. Bovendien is het erg belangrijk om de geldigheid van je Russisch visum goed in de gaten te houden. De kleinste overschrijding van de geldigheidsduur, zelfs van enkele uren, leidt ertoe dat men niet op de vlucht wordt toegelaten, dat een boete wordt aangerekend en mogelijks zelfs dat men voor de rechter dient te verschijnen. Wie voor het WK Voetbal naar Rusland reist, moet online een Fan-ID aanvragen. Die geldt als visum en is noodzakelijk om Rusland in én uit te reizen. Vergeet ook niet dat je een origineel Fan ID nodig hebt om de stadions binnen te geraken. Een zelf uitgeprinte versie wordt aanvaard aan de grenzen, maar niet aan de stadions.

In de grote steden in het westen ondervinden bezoekers weinig tot geen hinder van de recente ontwikkelingen in Oekraïne. Bovendien kunnen bezoekers van niet Noord-Europese oorsprong in Rusland het slachtoffer zijn van uitingen van xenofobie, met mogelijk dodelijke afloop. De jongste jaren is het aantal racistische misdrijven aanzienlijk gestegen. 

Alert zijn is de boodschap

Ook zijn er veel gevallen, waarbij criminelen zich voordoen als politieagenten. In Rusland moeten agenten bij het uitvoeren van identiteitscontroles steeds een uniform dragen, voorzien zijn van een badge met een persoonlijk nummer, en zich voorstellen.

Wanneer een voorbijganger zijn portefeuille, bankbiljetten, een handtas, of eender welk ander waardevol voorwerp verliest, kan je best gewoon verder lopen. De kans is namelijk groot dat je in de val gelokt wordt en dat een zakkenroller zich voorstelt als veiligheidsagent. Reizigers worden tevens aangeraden om in geen enkel geval hun portefeuille te tonen wanneer hier zou worden naar gevraagd.

Ook als je iets gaat consumeren in bars, restaurants en nachtclubs, moet je uit je doppen kijken. Er zijn namelijk gevallen waarbij verdovende en slaapverwekkende middelen met drank worden vermengd en waarbij de slachtoffers nadien worden beroofd.

Bovendien zijn steeds meer mensen het slachtoffer van oplichting via internet. Vaak gaat het om valse liefdesbrievenvan Russische dames die zogezegd geld nodig hebben voor voedsel, de vraag om geld op te sturen naar een bepaalde organisatie, dames die het verloren geld 'verliezen', ...

Lees meer