Cover image

© epa

Tech

Cloudopslag, wat betekent het?

Als je je documenten, foto's of filmpjes in de cloud opslaat, waar worden die dan precies bijgehouden. Cloudopslag wordt steeds belangrijker, maar wat wil het nu eigenlijk zeggen? Doen we binnenkort alles in de cloud en wordt cloud computing het nieuwe normaal? 

Sla jij al alles op in de cloud? Je doet het misschien vaker dan je denkt, want helemaal nieuw is cloud computing eigenlijk niet. Cloudopslag kan dan wel klinken als een gimmick, eigenlijk is Google daar al jaren mee bezig. Maar omdat we met z'n allen steeds meer cloudopslag gaan gebruiken, worden de nadelen van cloudcomputing ook steeds duidelijker.

Wat is cloudopslag?

Iets opslaan in de cloud, dat is iets dat je eigenlijk al kent. Het basisprincipe is eenvoudig: je slaat een document niet op op je eigen apparaat, zoals je laptop of desktop op het werk, maar op een centraal beheerde plaats. Dus als je een mailtje in draft opslaat, staat dat niet in je computer, maar op een server bij Google.

Het positieve aan cloudopslag is dat je beschermd bent tegen technische problemen met je eigen apparaten. Een gewiste harde schijf of kapotte computer is niet zo erg: je documenten staan sowieso in de cloud. Tegelijk wil dat ook zeggen dat iedereen met het juiste paswoord aan je bestanden kan. Dat is positief, want natuurlijk kunnen bijvoorbeeld, je collega's aan de juiste documenten terwijl jij op vakantie bent. Anderzijds vraagt cloudopslag ook een betere paswoordbescherming.

Wat is cloudcomputing?

Cloudopslag is echter nogal basic. Je email in draft opslaan op het werk en dan thuis vanuit de cloud verzenden, dat kennen we. De meeste mensen zijn nu ook al bekend met Google Docs of Windows 356 en Amazon en dat is eigenlijk een ander paar mouwen. Want op dat moment ben je ook je document aan het aanpassen terwijl het in de cloud zit.

Cloudcomputing heeft verschillende toepassingen, het bekendste is waarschijnlijk Google Docs, wat als voordeel heeft dat je er met verschillende mensen tegelijk aan kan werken. Maar er zijn ook nog andere toepassingen. Zo worden steeds meer ingewikkelde en dure programma's ook in de cloud aangeboden.

Zo moest je vroeger een programma als Adobe Photoshop kopen om het dan met een cd-rom op je computer te installeren. Maar met cloudopslag en cloudcomputing, gaat dat helemaal anders. Het enige dat je moet doen, is een account aanmaken en de prijs betalen. Je haalt het programma dan van de website. Je kan voor bij sommige programma's online en offline werken. Wie online werkt, slaat ook meteen alle aanpassingen op in de cloud.

Waar gaan je data heen?

Het woord cloud mag dan een wollige bijklank hebben, de data die we in de cloud duwen, moeten wel degelijk ergens op een fysieke plaats opgeslagen worden. Daarom worden er overal ter wereld (ook in België) gigantische datacenters gebouwd. Een datacentrum is een plek waar al die cloudopslag ook fysiek wordt opgeslagen in servers. Sommige datacenters zijn even groot als een gemiddeld voetbalveld, soms nog groter.

De grootste dataproviders in Europa zijn Atos, IBM en HP, die gigantische datacenters uitbouwen, om de software die ze verkopen en gebruiken te runnen, maar ook om alle persoonlijke gegevens van hun klanten in op te slaan.

Het probleem met datacenters

Wie een goedfunctionerende laptop of computer heeft, weet dat zoveel verschillende servers in één ruimte steken, één groot probleem geeft: de hitte. De servers die in al die cloudopslag voorzien, moeten natuurlijk blijven draaien en dus zorgt al dat cloudcomputing voor behoorlijk wat warmte. Ze moeten dus afgekoeld worden, maar daar zijn niet zo heel veel oplossingen voor.

Het gaat ook niet om kleine hoeveelheden. Datacenters in de Verenigde Staten alleen al, verbruikten zo'n 70 miljard kilowatt aan elektriciteit in één jaar tijd. Dat is het equivalent van 6.4 miljoen gemiddelde, Amerikaanse gezinnen. Aangezien het Amerikaanse gezin gemiddeld meer verbruikt dan een Europees gezin, zou de schade in Europa relatief gesproken nog groter zijn.

Waar zijn de datacenters?

Het is logisch dat datacenters voor cloudopslag in eerste instantie in de buurt van grote techhubs gebouwd werden. In de buurt van Silicon Valley, bijvoorbeeld. In Europa is Malta lang een goede kandidaat geweest. Maar aangezien al die elektriciteit ook geld kost, gaan bedrijven hun cloudopslag ook outsourcen aan landen waar het goedkoper kan.

Toch is een datacenter oprichten in Bangladesh of India ook niet altijd een goed idee. De gemiddelde prijs voor cloudcomputing kan dan wel gedrukt worden door de personeelskosten en de lagere energieprijs, de kosten gaan in zekere zin ook omhoog. Want hoe warmer de omgevingstemperatuur, hoe duurder het wordt om servers voor cloudopslag af te koelen.

De cloud afkoelen

Hoe koel je die servers die verantwoordelijk zijn voor alle bestanden in de cloud, af? Da's de vraag die ze zich momenteel in Silicon Valley stellen. Uiteraard zijn er ook ecologische overwegingen, zo gebruikt Microsoft biogas en windenergie in zijn faciliteiten in Ierland om cloudopslag enigszins betaalbaar en ecologisch verantwoord te houden. Apple en Google gebruiken 100% hernieuwbare energie voor hun datacenters. Dat in België is zelfs een tijdlang het meest energie-efficiënte ter wereld geweest.

En dan zijn er de creatievere oplossingen. Facebook bouwde een gigantisch datacenter in Zweden, op zo'n 120 kilometer van de poolcirkel. De redenering is duidelijk: hoe koeler, hoe minder kosten. Geen airco meer voor Facebook, dus. Ook Microsoft is creatief aan het denken: zij zetten datacenters op de bodem van de oceaan. Het koele water zorgt er opnieuw voor dat er geen airco of ventilatie meer nodig is, maar er is wel toegang tot snelle glasvezelkabels.

Steeds meer cloudopslag nodig

Voor wie niet in administratie werkt, lijkt cloudcomputing een ver-van-je-bed-show, maar niet alleen is je smartphone een duidelijk voorbeeld van hoe cloudopslag in je dagelijkse leven binnensijpelt. Ook allerlei andere slimme objecten zorgen ervoor dat we steeds meer in de cloud steken. Wie via een Google Home of Alexa z'n boodschappen doet en muziek aanzet, gebruikt daar de cloud voor.

En net dat soort objecten, the internet of things zoals men zegt, zal ervoor zorgen dat cloudopslag en cloudcomputing steeds belangrijker wordt. Geschat wordt dat de cloud tegen 2030 tot 13 procent van het energieverbruik ter wereld zal vergen.