Cover image

© pixabay

Lifestyle

Gelukkig zijn: hoe een beter leven leiden?

Hoe kunnen we onszelf trainen om een gelukkiger en meer zinvol leven te leiden? Dat is een vraag waar veel mensen mee worstelen. Met deze wetenschappelijke tips kom je al een stuk verder.

Waar worden mensen blij van? Met die vraag lopen we al duizenden jaren rond. Maar de afgelopen decennia zijn gedragswetenschappers er wel in geslaagd om de algemene mechanismen achter geluk en tevredenheid te begrijpen.

Eén van de belangrijkste spelers? De kwaliteit van de persoonlijke relaties die je hebt met anderen.

(Meer tips over het onderhouden van persoonlijke relaties vind je hier.)

Relaties en gezondheid zijn key

Uit een befaamde studie van de universiteit van Harvard over ontwikkeling bij volwassenen, die maar liefst tachtig jaar in beslag genomen heeft, blijkt dat hechte relaties, zowel met familie als met vrienden, ervoor zorgen dat mensen hun hele leven lang blij en gelukkig blijven. Ook de gezondheid is een bepalende factor, net als creatief werken en het vrij zijn van routines die je brein uitputten.

(Je levensstijl je fysieke gezondheid zijn onlosmakelijk verboden. Qua levensstijl kan je je gewoontes aanpassen om jezelf te beschermen en het risico op kanker te verminderen. Hoe je dat precies doet, lees je hier.)

Daarnaast zijn ook de kleine, alledaagse dingen erg belangrijk. Het aantal gebeurtenissen, die voor blijheid zorgen, zijn meer bepalend voor je geluk dan de intensiteit van die events. Met andere woorden: iemand die een aantal positieve ervaringen heeft tijdens een dag, denk aan een leuke lunch met een vriend of collega of een complimentje van een familielid, zal meer geneigd zijn om blij te zijn dan een geïsoleerd, eenzaam persoon die bijvoorbeeld een grote prijs wint.

Speelt geld een rol?

Ja en nee. Uit een studie uit 2010 van de National Academy of Sciences of the United States of America blijkt dat het niveau van geluk stijgt tot je aan een jaarlijks salaris zit van 75.000 dollar. Dat is ongeveer 64.000 euro. Wie zijn/haar jaarlijks salaris boven dat plafond ligt, is niet per se gelukkiger.

Daniel Gilbert, professor psychologie aan de universiteit van Harvard en auteur van de bestseller 'Stumbling on Happiness' legt uit: "Eens je basisbehoeften ingewilligd zijn, zal meer geld niet voor veel meer geluk zorgen."

Uit een ander onderzoek, uitgevoerd in 2015, kwam de conclusie dat een hoger salaris kan helpen om verdriet terug te dringen, maar niet om meer blijheid in de hand te werken.

Een ander, meer recent onderzoek stelt dan weer dat je met geld inderdaad geluk kan kopen, zolang je je maar bewust bent van hoe je je centen besteedt. Mensen die hun geld eerder spenderen aan activiteiten, bezigheden en goede doelen, die voor hen belangrijk zijn, blijken vaker tevreden te zijn met hun levens. De grootste 'geluksboost' komt van het spenderen van geld aan je medemens, vooral aan mensen die dicht bij jou staan.

Elke graad van vrijgevigheid zou je persoonlijk geluk ten goede komen, maar "zoveel te dichter je bij de ontvanger staat, zoveel te blijer je zal zijn". Dat zegt Michael Norton, professor in business administratie aan de Harvard Business School.

(Meer weten over de relatie tussen geld en geluk? Lees hier 5 manieren waarop geld gelukkig maakt.)

Trucjes om gelukkiger te worden

Kunnen we eraan werken om gelukkiger te worden? Absoluut. Toch blijven sommige psychologen beweren dat mensen een "vast gehalte" van geluk hebben. Ze stellen dat we steeds teruggaan naar een bepaald, vast gehalte van geluk doorheen ons hele leven, zelfs na een trauma of een lange pauze zoals een sabbatjaar of revalidatie. Maar experts spreken dat nu tegen.

Ze stellen dat tevredenheid iets is dat we kunnen cultiveren en zelf kunnen doen groeien. Het enige wat we daarvoor nodig hebben, is een vaste set van aangeleerde skills.

(Meer weten over manieren om gelukkig te worden? Hier is een wetenschappelijk model met 13 peilers voor geluk.)

Eén manier om gelukkiger te worden, is het tellen van je eigen zegeningen, gelukkige voorvallen en verwezenlijkingen. Verschillende studies hebben al aangetoond dat je, wanneer je dankbaarheid ervaart, minder gestresseerd en gezonder bent en optimistischer naar de toekomst kijkt. Een uitstekende manier om dat te doen, is wekelijks een schriftje bij te houden met dingen waarvoor je dankbaar bent. Je kan natuurlijk ook gewoon elke dag een lijstje opstellen dat barst van de goede nieuwtjes.

Een onderzoek uit 2015 toont aan dat het tonen van dankbaarheid, in dit geval het schrijven van bedankbriefjes, bepaalde patronen van hersenactiviteit triggert bij deelnemers. Latere hersenscans toonden aan dat deze neurologische effecten erg sterk bleven. Met andere woorden, dankbaarheid en geluk kan je dus zelf in de hand werken. Je apprecieert het goede in je eigen leven meer door het in de verf te zetten.

Andere onderzoeken tonen ook de positieve effecten aan van meditatie, fysieke beweging, vrijwilligerswerk en van jezelf toeleggen op een zware taak.

(Waarom mediteren precies de sleutel tot succes in het leven is, lees je hier.)

Genen en leeftijd

Zijn er factoren van geluk waar we gewoon niets aan kunnen doen? Ook onze genen en onze leeftijd spelen een rol. Er zijn onderzoeken uitgevoerd op identieke tweelingen, die na hun geboorte van elkaar gescheiden werden. Toch hadden de twee altijd gelijkaardige niveaus van blijheid en geluk, veel vaker dan twee-eiige tweelingen. Dat wijst erop dat voldoening tot op een bepaald niveau erfelijk is.

Onderzoekers van de universiteit van Edinburgh beweren zelfs dat genen zorgen voor ongeveer 50 procent van de variatie in de niveaus van geluk en blijheid bij mensen.

Uit algemene bevragingen uit meer dan 70  landen blijkt dat het niveau van geluk begint te dalen naarmate je ouder wordt. Het absolute dieptepunt ligt op 44 jaar. Daarna gaat het langzaam omhoog als je in de 50, 60 en 70 bent.

(Meer over de psychologie achter de midlife crisis lees je hier.)

Daar zouden verschillende redenen voor kunnen zijn. Zo zou het kunnen dat mensen zich minder aantrekken van wat anderen denken, naarmate men ouder wordt. Of het kan ook dat ze er beter in worden om situaties, die ze niet aangenaam vinden, te vermijden naarmate ze ouder worden. Een andere hypothese is dat ze uit ervaring geleerd hebben dat geluk niet gewoon iets is dat je overvalt, maar dat er manieren zijn om er zelfs voor te zorgen dat je een gelukkiger leven hebt.

“Wanneer het einde nadert, gaan mensen eerder geneigd zijn om hun doelen te herzien", zegt Laura Carstensen, directeur bij het Center on Longevity aan de universiteit van Stanford. "Waar ze vroeger vooral de focus legden op verkenning, gaat dat later over naar het onderhouden van relaties en het focussen op betekenisvolle activiteiten. Als je je op emotioneel betekenisvolle doelen stort, wordt je leven beter.”

(Hier zijn nog vijf extra feiten over ouder worden waar je blij van wordt.)

Lees meer