Cover image

© The council of Europe

Politiek

Het einde van de Schengenzone?

De Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz dreigt ermee opnieuw controles in te voeren aan de grens met Italië en Slovenië. Volgens Kurz is een Europa zonder binnengrenzen alleen mogelijk als de buitengrens van de EU beter wordt bewaakt.

In Duitsland kon bondskanselier Merkel zondagnacht in extremis haar regeringscoalitie redden. Op die manier leek ze naast Duitsland ook de EU voor een onzekere zomer te behoeden. In een poging om de illegale immigratie tussen Oostenrijk en Duitsland te stoppen werd besloten om in het grensgebied met Oostenrijk en Italië gesloten doorreiscentra voor asielzoekers in te richten. Veel illegale migranten die Duitsland binnenkomen, komen via deze 2 landen.

Spitsing CDU/CSU was wel degelijk in de maak

De asielaanvragen van de immigranten zullen daar met spoed worden behandeld en wie geen asiel krijgt zal onmiddellijk het land worden uitgezet. Dat idee ontsproot volgens de Duitse boulevardkrant BILD aan het brein van Wolfgang Schaüble, de voormalige minister van Financiën in de regering Merkel III en nu voorzitter van de Bundestag.

Hoewel het idee tegen het vrij verkeer van personen in de Schengenzone ingaat, had Merkel geen andere keuze dan het voorstel te aanvaarden, omdat wel degelijk een splitsing dreigde van de CDU van Merkel en haar zusterpartij, de Beierse CSU van Horst Seehofer. De politieke coalitie CDU/CSU heeft sinds het einde van W.O. II meestal in de regering gezeten, maar zowel in haar eigen CDU als in de CSU was Merkel volgens de krant de steun van de machtige kmo-lobby kwijtgespeeld en moest ze daarom inbinden. 

Oostenrijk wil van dat compromis niets weten

Maar ondertussen heeft de Oostenrijkse kanselier Kurz gereageerd en Duitsland verwittigt dat indien het compromis dat Merkel met haar coalitiepartner CSU heeft gesloten ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd, Oostenrijk opnieuw controles zal invoeren aan haar grenzen met Italië en Slovenië. Het akkoord dat de CDU/CSU hebben gesloten, zou dan een domino-effect kunnen ontketenen dat de werking van de Schengenzone in gevaar brengt.

Wat is de Schengenzone?

De Schengenzone is genoemd naar het Luxemburgse stadje Schengen, waar in 1985 een verdrag werd ondertekend dat een einde maakte aan de controles aan de Europese grenzen. Zo ontstond een gebied zonder binnengrenzen dat bekend staat als Schengenruimte. Dat gebied is geleidelijk uitgebreid en omvat sinds 2013 ruim 22 EU-lidstaten, plus IJsland, Noorwegen, Zwitserland en Liechtenstein.

  • Donkerblauw: Schengenlanden die lid zijn van de EU
  • Lichtblauw: Schengenlanden die geen lid zijn van de EU
  • Groen: samenwerkende landen
  • Lichtbruin: toekomstige lidstaten

'Een Europa dat beschermt'

Volgens Kurz is een Europa zonder binnengrenzen alleen mogelijk als de buitengrens van de EU beter wordt bewaakt. Onder het motto 'Ein Europa, das schützt', ofwel 'Een Europa dat beschermt', is Oostenrijk sinds 1 juli roterend voorzitter van de EU, voor een periode van zes maanden. Donderdag zullen Merkel, Kurz en Seehofer elkaar in Wenen ontmoeten. Indien daar geen compromis wordt bereikt, dreigt het einde van een van de fundamenten van de EU, namelijk het vrij verkeer van personen.