Cover image

© Pixabay/Hans Braxmeier

Economie

De auto wiegt zijn chauffeur in slaap

De natuurlijke vibraties van de auto maken de bestuurder slaperig en beïnvloeden diens concentratie en alertheid. Amper vijftien minuten dat de chauffeur zijn plaats achter het stuur heeft ingenomen, kunnen al de eerste symptomen worden opgemerkt. Dat zegt een onderzoek door wetenschappers aan de RMIT University in Melbourne in Australië.

De onderzoekers hadden vijftien vrijwilligers laten plaatsnemen in een virtuele simulator die de ervaring van het rijden op een monotone tweebaansweg nabootste. De onderzoekers wijzen erop dat in Australië bij ongeveer 20 procent van de fatale verkeersongevallen sprake is van vermoeidheid.

Frequenties

"Er is op dit ogenblik slechts weinig geweten over de impact van de fysieke trillingen van de auto op de bestuurders,” zeggen de onderzoekers Stephen Robinson en Neng Zhang. “Nochtans is er toenemend bewijs dat deze bewegingen een bijdrage leveren tot het oproepen van gevoelens van slaperigheid."

"We weten dat een op de vijf Australiërs in slaap valt achter het stuur. We weten eveneens dat een slaperig gevoel achter het stuur van de auto voor de verkeersveiligheid een belangrijk probleem vormt. Chauffeurs die vermoeid zijn, lopen een groter risico om tijdens de rit in te dommelen.”

“We hebben ontdekt dat de zachte trillingen van de autostoelen tijdens het rijden, de hersenen en het lichaam in slaap kunnen wiegen,” betoogt Stephen Robinson, professor psychologie aan de RMIT University. "Onze studie toont dat stabiele trillingen op lage frequenties - zoals ervaren bij het besturen van auto's en vrachtwagens - geleidelijk slaperigheid veroorzaken."

"Dat kan zelfs worden vastgesteld bij mensen die goed uitgerust zijn en in een goede gezondheid verkeren. Vijftien minuten nadat de chauffeur in de auto is gestapt, begint de slaperigheid zich al te manifesteren en na een half uur kan een aanzienlijke impact op het concentratievermogen en de alertheid worden gemeten.”

Hartslag

"Aan de hand van de de hartslagvariabiliteit (HRV) van de vrijwilligers, kon worden geregistreerd hoe ver de slaperigheid zich manifesteerde naarmate de test - die in totaal zestig minuten duurde - vordert,” benadrukt Neng Zhang, professor automotive engineering aan de RMIT University.

“De vermoeidheid die door de trillingen wordt veroorzaakt, maakt het psychologisch en fysiologisch moeilijker om mentale taken uit te voeren. Om die impact te compenseren wordt het zenuwstelstel geactiveerd, wat tot veranderingen in de hartslag leidt. Binnen dertig minuten wordt duidelijk dat een aanzienlijke inspanning nodig is om de alertheid en de cognitieve prestaties op peil te houden.”

© RMIT University

De slaperigheid bleek tijdens de test progressief toe te nemen en bereikte na zestig minuten een piek. De onderzoekers voeren nog aan dat er meer werk nodig is om op de bevindingen verder te bouwen en te onderzoeken op welke manier de trillingen mensen uit verschillende demografieën beïnvloeden.

“We willen een groter groep chauffeurs onderzoeken, waardoor we ook kunnen achterhalen op welke manier de leeftijd een impact zou kunnen hebben op de kwetsbaarheid van de bestuurder voor slaperigheid die door vibraties wordt veroorzaakt,” zeggen de onderzoekers. “Ook willen we vaststellen of bepaalde gezondheidsproblemen, zoals slaapapneu, op het fenomeen een invloed zouden kunnen hebben.”

“De resultaten van het onderzoek suggereren ook dat trillingen op sommige frequenties het tegenovergestelde effect zouden kunnen hebben en de chauffeur wakker zouden kunnen houden,” zeggen de onderzoekers nog. “Dus willen we ook een breder scala aan frequenties onderzoeken, zodat aan specialisten in autodesign de nodige informatie zou kunnen worden bezorgd over de manier waarop positieve vibraties zouden kunnen worden benut.”

Lees meer