Cover image

© iStock

Economie

Lui? Niets doen heeft wel degelijk een hele reeks psychologische voordelen

Er zal altijd een eindeloze lijst met opdrachten voorhanden zijn, terwijl een cultuur van meedogenloze productiviteit de werknemer verplicht meteen aan de slag te gaan en zich verschrikkelijk schuldig te voelen over elke tijd die eventueel zou kunnen worden verspild. De waarheid is echter dat een dergelijk plichtsgetrouw bestaan bijzonder saai zou zijn. Dat zegt Olivia Goldhill, wetenschapsredacteur bij de nieuwssite Quartz.

Aan de andere kant kan men volgens haar vaststellen dat een dergelijke tijdsverspilling in werkelijkheid bijzonder bevredigend en zelfs noodzakelijk is.

Waardevol

Goldhill verwijst onder meer naar Merlin Mann, die de opdracht had gekregen over zijn gestroomlijnde email-systeem een boek te schrijven. "Twee jaar later schrapte hij het project en beschreef in een blogpost dat hij zoveel tijd had besteed aan een optimaal tijdsgebruik dat hij diverse waardevolle ogenblikken met zijn dochter had verloren,” benadrukt de journaliste.

“De meeste mensen proberen echter koortsachtig naar een maximale productiviteit te streven, waarbij onderbrekingen niet worden getolereerd. Dat leidt tot slaapgebrek, maar ook andere mogelijke rustpunten worden over het hoofd gezien.”

“Zelfs wanneer er toch een rustpauze wordt ingelast, wordt men vaak geconfronteerd met een bewustzijn over de taken die men tijdens die periode had kunnen uitvoeren,” zegt Goldhill. “Op die manier wordt de beleving van de rustpauze door schuldgevoelens ondermijnd."

"In plaats daarvan moet een toenemend gebruik worden opgetekend van activiteiten - zoals het quasi doelloos surfen op het internet - die in wezen weinig tot productiviteit of geluk bijdragen."

Darwin

Psycholoog Michael Guttridge, gespecialiseerd in werkgedrag, benadrukt dat men er onterecht vanuit gaat dat men ten alle tijd voor de arbeid beschikbaar moet zijn. “Vanuit die perceptie is het bijzonder moeilijk om voor zichzelf een onderbreking te organiseren,” betoogt hij.

“De nadelen zijn echter duidelijk. De computer wordt een instrument om virtueel te ontsnappen, terwijl afleiding wordt gezocht op sociale media en men zich voorhoudt te multitasken, terwijl in realiteit veel langer dan nodig wordt besteed aan de meest elementaire opdrachten."

"Bovendien mist men ook de mentale en fysieke voordelen van de tijd die men aan zichzelf zou kunnen besteden. Werknemers eten aan hun bureau, waarbij allerlei etensresten op de computer terecht komen. Dat is walgelijk. In plaats daarvan zouden ze een wandeling moeten maken of een bezoek brengen aan de koffieshop.”

“Zelfs de fabrieken uit het victoriaanse tijdperk hadden rustpauzes,” zegt Guttridge nog.

Volgens Goldhill heeft de geschiedenis zeker niet geleerd dat de mens hard moet werken. Ze verwijst daarbij naar Alex Soojung-Kim Pan, auteur van het boek 'Rest: Why You Get More Done When You Work Less’, die benadrukt dat ook beroemdheden als Charles Dickens, Gabriel García Márquez en Charles Darwin vrij ontspannen arbeidsschema's hanteerden en maximaal vijf uur per dag werkten.

"De waarheid is dat het werk zich uitbreidt om de toegewezen tijd ingevuld te krijgen," aldus Goldhill. "De meeste werknemers zouden vele uren minder kunnen werken en toch dezelfde productiviteit behouden.”

Gutteridge getuigt over executives die bioscoopfilms in een versneld tempo bekijken, zodat ze vlugger de plot te weten kunnen komen. “Zij kennen zeker niet de aangename ervaring die men krijgt wanneer men zich in de filmwereld kan onderdompelen,” aldus de psycholoog. “Tijdverspilling is vooral een gelegenheid om de batterijen opnieuw op te laden. Dat zal uiteindelijk aan de arbeidsprestaties ten goede komen.”

Zelfs binge-kijken kan volgens Goldhill een rustpunt creëren, op voorwaarde dat men op een ontspannen manier van het gebeuren kan genieten. “Wie daarentegen zichzelf de passieve tijd voor het beeldscherm verwijt, zal van dat rustpunt weinig genieten,” zegt ze.

“Men moet deze ogenblikken koesteren,” aldus nog Goldhill. “Bovendien moet men beseffen dat deze ogenschijnlijke tijdsverspilling in werkelijkheid momenten zijn die uiteindelijk goed worden besteed.”

Lees meer