Cover image

© EPA/Ankur Dholakia

Economie

Massaschietpartijen in Amerika: kan de cyclus worden gestopt?

In de Verenigde Staten proberen autoriteiten en wetenschappers een efficiënte strategie te vinden om de aanhoudende golf massaschietpartijen te kunnen tegengaan. Sommige partijen vragen strengere wapenwetten, terwijl ook gekeken wordt naar de inzet van kunstmatige intelligentie om het probleem beter te kunnen ontleden en aan te pakken.

Onderzoekers vinden steeds meer aanwijzingen dat schietpartijen op scholen vaak geen geïsoleerde en willekeurige uitbarstingen van geweld blijken, maar in veel gevallen een viraal karakter hebben. “Deze schietpartijen kunnen ook anderen aanzetten gelijkaardige feiten te plegen,” wordt er opgemerkt.

"De daders zijn meestal jonge mannen die gelijklopende ideologen volgen, waaruit vaak een verheerlijking van een gewelddadige wraak tegen de maatschappij blijkt. Vele schutters hebben het gevoel dat de samenleving hen heeft afgewezen of misbruikt. Tevens moet vaak een bewondering voor de bekendheid van hun voorgangers worden opgetekend.”

Inspiratie

“Elk bloedbad kan potentiële massamoordenaars ideeën over een eigen aanval aanreiken,” benadrukt Madelyn Gould, epidemioloog aan de Columbia University. “Nieuwe golven van massaschietpartijen kunnen snel opkomen, vooral in een land waar wapens gemakkelijk kunnen worden verkregen.”

Algemeen wordt de aanslag op de Columbine High School door Eric Harris en Dylan Klebold bijna twintig jaar geleden beschouwd als de vonk die de epidemie heeft gestart. Een onderzoek drie jaar geleden toonde dat vierenzeventig schietpartijen door het Columbine Massacre waren geïnspireerd. In minstens tien aanslagen werden Harris en Klebold door de daders als een voorbeeld geroemd.

Vaak wordt ook gewag gemaakt van mentale storingen. “Toch blijkt dat slechts 22 procent van de daders daadwerkelijk met een zware mentaal gezondheidsprobleem worstelde,” benadrukt Michael Stone, psychiater aan de Columbia University.

Een aantal wetenschappers wijst er wel op dat ook zelfmoorden een viraal karakter kunnen hebben en zegt dat massaschietpartijen een gelijkaardige besmetting kunnen veroorzaken. Dan Romer, professor psychologie aan de University of Pennsylvania, wijst er daarbij op dat de daders vaak door de politie worden doodgeschoten. Op die manier zouden de schutters hun eigen dood plannen door een groep andere mensen te vermoorden.

Notoriteit

In ieder geval blijkt dat sinds het Columbine Massacre 95 procent van de schietpartijen op Amerikaanse scholen door mannelijke tieners werden opgezet. “De meeste daders blijken ook een vertekend beeld van de mannelijkheid te hebben,” betoogt de socioloog Tristan Bridges. “Vaak zijn ze er niet in gelukt om succes te boeken bij het andere geslacht. Velen hebben in hun bredere kennissenkring bovendien een lage status.”

Volgens sommige wetenschappers moet echter ook gewezen worden naar de impact van de media. Daarbij wordt erop gewezen dat een aantal daders vooral naar notoriteit streeft. Geregeld wordt dan ook gesuggereerd dat de media zouden moeten weigeren om de daders van deze massaschietpartijen bij naam te noemen, zodat de moordenaars de aandacht zou worden ontnomen die ze nastreven.

Gehoopt wordt dat op die manier het besmettelijk karakter zou kunnen worden vermeden. Tegenstanders wijzen echter op de aanwezigheid van de sociale media en het concurrentiële karakter van de traditionele pers, waardoor een dergelijke maatregel nauwelijks een kans zou hebben.

Lees meer