Cover image

© EPA

Economie

De monsterboete voor Google, een eerste veldslag in de handelsoorlog tussen de EU en de VS?

De Europese Commissie zet zijn kruistocht tegen Google onverminderd verder en heeft de Amerikaanse zoekmachine een tweede monsterboete opgelegd op 13 maanden tijd. De EC verwijt Google zijn machtspositie te misbruiken met het besturingssysteem Android.

In juni 2017 had Google een eerste boete van 2,42 miljard moeten incasseren omdat het zijn eigen prijsvergelijkingssite Google Shopping in de zoekresultaten bevoordeelde tegenover de concurrentie.

Eén jaar later valt nu een tweede verdict en het is nog zwaarder: Google moet 4,34 miljard euro boete betalen voor het misbruik van haar machtspositie op smartphones. Android, het besturingssysteem dat eigendom is van Google, staat ondertussen op zo'n 8 van elke 10 smartphones wereldwijd.

EC: Andere zoekmachines worden buitenspel gezet

Brussel verwijt Google een reeks zaken, maar één zaak stoot de EC het meest tegen de borst. Dat is het feit dat fabrikanten van smartphones - Samsung, Motorola, Sony, Huawei, Wiko,... - verzocht worden Google Search op die apparaten te pré-installeren. Doen ze dat niet dan wordt het de eigenaar van de smartphone bijna onmogelijk gemaakt om op het toestel applicaties te installeren via Google’s app-winkel Google Play. [En omdat wie geen apps op zijn toestel kan downloaden verder ook geen smartphone meer nodig heeft, is de rekening van de fabrikanten snel gemaakt.] Dat maakt dat alle reclame-inkomsten die zo via Google Search worden gegenereerd opnieuw naar Google vloeien. Andere zoekmachines worden op die manier buitenspel gezet, oordeelt de Commissie.. 

© EPA

De boete in perspectief: 2,7% van het EU-budget

Op Europees niveau gaat het hier om een recordboete voor dit soort misbruik. Om de zaken in perspectief te stellen: de boete is goed voor 2,7% van het EU-budget en volstaat bijvoorbeeld om 2 jaar lang volledig het succesvolle Erasmus-programma te financieren.

Hoewel Google over een zo goed als bodemloze oorlogskas (103 miljard dollar) beschikt, zal in Silicon Valley toch even worden geslikt. Het bedrijf incasseert op 13 maanden tijd een boete van omgerekend een kleine 7 miljard euro, toch goed voor meer dan de helft van de winst van Google’s moederholding Alphabet in 2017. Maar het bedrijf is er eerder voor bevreesd dat groeimarkten zoals bijvoorbeeld India dezelfde houding als de EU zullen aannemen, wat een hypotheek legt op de toekomst.

Google heeft al aangekondigd in beroep te gaan bij het Europese Hof van Justitie, maar de uitspraak van dit laatste werkt niet opschortend, wat betekent dat Google de boete zal moeten betalen om het geld pas te recupereren wanneer en indien het bedrijf uit Silicon Valley in beroep alsnog gelijk krijgt.

Google heeft nu 90 dagen om de Commissie een nieuw model voor te stellen, maar er lijkt weinig anders op te zitten dan zijn businessmodel heruit te vinden. Tot nog toe was Android gratis en recupereerde Google de ontwikkelingskosten via de eigen diensten en de reclame die het bedrijf via Google Search aanbood. Indien van dat model moet worden afgestapt zal het bedrijf zijn controle op het geheel moeten loslaten, wat de intrede van nieuwe spelers zou moeten aanmoedigen.

Is Google’s voorstel voor de EC ontoereikend dan dreigt een boete van 5% van het zakencijfer per dag. Een percentage dat neerkomt op zo’n 12 miljoen dollar per 24 uur. Consumenten zullen de veranderingen pas over verschillende maanden merken

Represaille voor de invoerheffingen op aluminium en staal?

In Washington zien sommigen deze nieuwe boete als de eerste represaille voor de invoerheffingen op Europees aluminium en staal die door Donald Trump zijn uitgevaardigd. De Deense eurocommissaris voor Mededinging Margrethe Vestager liet alvast verstaan dat de boete geen enkel politiek doel dient en enkel de mededinging nastreeft.

Maar met een nieuwe boete die bijna het dubbele bedraagt van de eerste, rijst de vraag of een derde onderzoek dat de EC naar Google voert en betrekking heeft op Google's reclamedienst Google AdSense opnieuw records zal breken.

Dat zal waarschijnlijk afhangen van de manier waarop Donald Trump nu countert: door zijn agressieve handelspolitiek wat te milderen - en zo iedereen te verbazen - of door de zaken verder op de spits te drijven.