Cover image

© istock

Politiek

Dit zijn de sterkste democratieën ter wereld

De laatste Democracy Index van de Economist Intelligence Unit (EIU) dateert van 2016. Daaruit blijkt dat er in 72 landen een daling van de democratische waarden werd vastgesteld. De verhouding van landen met dalende democratische waarden tegenover landen met stijgende democratische waarden was 1 op 2. Dit zijn de 10 sterkste democratieën.

Het heeft weinig zin meer om het te ontkennen: het gaat over het algemeen niet zo goed met de democratie. De Democracy Index van de Economist Intelligence Unit (EIU) meet het niveau van democratie in een bepaald land door punten te geven op het kiesproces, pluralisme, de toestand van de burgerlijke vrijheden, het functioneren van de regering, de mate van politieke participatie en de politieke cultuur. Dit werd gedaan in meer dan 160 landen over de hele wereld. Uit de cijfers van de EIU blijkt dat de gemiddelde, globale democratiescore in 2016 gedaald is naar 5,52. In 2015 stond die nog op 5,55 (het gaat om een schaal van 0 tot 10).

Minder dan helft planeet leeft in democratie

Uit dit rapport blijkt dat minder dan de helft van de wereld (49 procent) in een échte democratie leeft. Amper 4,5 procent van de aardbewoners vertoeft in een 'volledige democratie'. Er is sprake van een forse daling tegenover 2015. Toen leefde 9 procent van de mensen nog in een 'volledige democratie'.

VS slechte leerling

Deze dramatische daling heeft vooral te maken met het feit dat de Verenigde Staten tegenwoordig wordt omschreven als een "gefaalde democratie" in de ranking van de EIU. Dat komt doordat de Amerikaanse bevolking nauwelijks vertrouwen heeft in haar regering. Het rapport wijst erop dat dit vooral duidelijk werd tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016, voordat Donald Trump de Amerikaanse president werd. In veel andere ontwikkelende landen zijn er zich gelijkaardige trends aan het voordoen.

(Wie de rijkste Amerikanen zijn, lees je hier.)

Politieke participatie in VK

Doordat mensen zich niet langer kunnen identificeren met de politieke elite, groeit het populisme wereldwijd. Maar er zijn ook positieve gevolgen. Zo is de mate van politieke participatie over het algemeen gegroeid. Voorhet brexit-referendum, waarbij de Britten stemden om de Europese Unie al dan niet te verlaten, kwam maar liefst 72 procent van de Britse bevolking opdagen. Het afgelopen decennium trok nochtans amper 63 procent van de Britten naar de stembus bij 'gewone' verkiezingen. Mensen verliezen dus het vertrouwen in de politiek, maar gaan er zelf wel steeds meer aan deelnemen. Bovendien worden steeds meer mensen in het VK lid van een politieke partij. Dit alles heeft ervoor gezorgd dat de democratiescore van het VK in 2016 gestegen is tot 8,36 op 10. In 2015 stond die nog maar op 8,31. Daarmee staat het VK nu op de zestiende plaats van de 'volledige democratieën'.

Oost-Europa twijfelt aan voordelen democratie

Het voormalig Oostblok in Oost-Europa heeft de grootste daling doorgemaakt op het vlak van democratie sinds de oprichting van de Democracy Index in 2006. Er heerst een wijdverspreide afgunst voor democratie. Zo is er in maar liefst 18 Oost-Europese landen sprake van een daling in democratie. In de overige negen landen wordt een stagnering waargenomen. Estland scoort het hoogste op democratie en staat de plaats 29 in de ranglijst. Toch wijst de EIU erop dat er geen enkel Oost-Europees land is dat als 'volledige democratie' bestempeld kan worden. Toch zijn maar liefst 11 van die landen lid van de EU. De Oost-Europese landen scoren vooral slecht op hun verkiezingsprocessen.

Democratie waggelt in hele wereld

Sub-Sahara-Afrika scoort beter dan Oost-Europa op het vlak van politieke participatie, maar de regio loopt nog steeds ernstig achter om formele democratie, zoals wij dat kennen, te implementeren. Zwart-Afrika heeft bijna geen vooruitgang geboekt en scoort amper punten op het vlak van democratie. De regio moet er in de eerste plaats aan werken om aspecten van democratie bij te schaven in de samenleving, zoals onder andere pluralisme, het functioneren van de regering en het garanderen van burgerlijke vrijheden. Mauritius scoort het hoogste op de lijst van Zwart-Afrikaanse landen en is het enige land in de regio dat beschouwd kan worden als een 'volledige democratie'.

Latijns-Amerika

Het grootste probleem in Latijns-Amerika is populisme. Het afgelopen decennium werd er een golf waargenomen van populistische, linkse politici. Maar er is verbetering in zicht. Zo kwamen er in 2015 een aantal centrumrechtse, pro-vrije markt kandidaten aan de macht. Uruguay is het enige land in de regio dat zich een "volledige democratie" mag noemen. Het land staat op nummer 19 in de lijst.

(Wie de 10 rijkste Latijns-Amerikanen zijn, lees je hier.)

Azië

Het Verre Oosten heeft de jongste jaren veel vooruitgang geboekt. Nu is de score van het continent gestagneerd. Azië scoorde in 2016 5,7 op 10. Maar drie continenten scoorden beter: Latijns-Amerika (6,3), Europa (8,4) en Noord-Amerika (8,6). Japan is het meest democratische land en staat op nummer 20 in de ranglijst. Het land wordt nochtans vaak een "gefaalde democratie" genoemd.

Arabische wereld

In de Arabische landen zijn de gevolgen van de Arabische landen duidelijk nog te zien. Zelfs Tunesië, het land waar de protesten het felst waren, is 12 plaatsen gezakt in de wereldwijde ranglijst. Daarmee staat Tunesië onderaan de lijst van landen met "gefaalde democratieën".

Paradox

In het rapport van de EIU wordt bevestigd dat de kwaliteit van democratie over de hele wereld min of meer achteruit gaat. Toch heeft dit net, paradoxaal genoeg, geleid tot een stijging van politieke participatie, wat de democratie dan weer ten goede komt.

De 10 meest democratische landen:

1. Noorwegen

© istock

Noorwegen is een constitutionele monarchie. Sinds 1991 is Harald V van Noorwegen koning van het land. De uitvoerende macht, hoewel deze in naam bij de monarch ligt, wordt door een Raad van Ministers uitgeoefend die door de premier wordt geleid. De wetgevende macht wordt bekleed in het 169 leden tellende parlement of Storting. Het parlement wordt iedere vier jaar gekozen in september. Noorwegen kent geen tussentijdse verkiezingen.

De Arbeiderspartij, Socialistische Partij en Centrumpartij vormden sinds de verkiezingen van 2005 een coalitie. Zij waren de verkiezingen van 2009 ingegaan om herkozen te worden. Hun meerderheid bleef nipt behouden. In 2013 werd de rood-groene coalitie echter afgelost door een minderheidsregering van de rechts conservatieve politieke partij Høyre en de conservatief-liberale politieke partij Fremskrittspartiet, die kan rekenen op de gedoogsteun van de Kristelig Folkepartiet en Venstre. Na de verkiezingen in 2017 behield deze coalitie een nipte meerderheid.

(Meer over Noorwegen en elektrische auto's lees je hier.)

2. IJsland

© istock

IJsland is onder andere lid van de NAVO, de EVA, de EER en het is toegetreden tot de Schengenzone. In juli 2009 zette het IJslandse parlement het licht op groen voor een officieel verzoek tot EU-toetreding. Nog diezelfde maand werd IJsland officieel kandidaat EU-lid. In 2015 heeft IJsland de aanvraag ingetrokken. Om het land te bevrijden van de uitgebreide macht van internationale banken besliste de bevolking om een nieuwe grondwet te maken. Ze selecteerden 25 burgers uit 522 volwassenen die niet tot enige politieke partij behoorden maar door minstens 30 mensen werden aanbevolen. De vergaderingen werden online gestreamd en de burgers konden hun commentaren en suggesties doorgeven. Ze waren getuige van het tot stand komen van het document. De grondwet die uit dit proces van participatieve democratie voortkwam werd aan het parlement in de herfst van 2011 ter goedkeuring voorgelegd.

Als reactie op de crisis werd in 2009 de politieke partij Besti flokkurinn (Beste Partij) opgericht. Oprichter Jón Gnarr werd in 2010 burgemeester van Reykjavík. Hij was in een vorig leven komiek.

Hoewel IJsland lid is van de NAVO, heeft het geen eigen krijgsmacht. Strijdkrachten van de Verenigde Staten bewaakten tot 1 oktober 2006, op basis van een militair verdrag uit 1951, het land en zijn territoriale wateren vanuit een marinevliegbasis in Keflavík. De Verenigde Staten staan sindsdien nog wel garant voor de territoriale integriteit van IJsland, maar de marinevliegbasis is niet meer in gebruik als zodanig. IJsland heeft wel een kustwacht en een militair politieonderdeel.

IJslanders zijn uitermate trots op de rol die IJsland speelde in het beëindigen van de Koude Oorlog. Het beroemde overleg tussen Ronald Reagan en Michail Gorbatsjov vond plaats in Höfði (Reykjavík) in 1986.

Het enige internationale geschil dat noemenswaardig is doorheen de geschiedenis van IJsland, is dat van de Kabeljauwoorlogen. Het betreft een discussie met het Verenigd Koninkrijk. IJsland had de intentie om haar rijke visserijwateren te beschermen door het uitbreiden van de maritieme grens. In deze discussie werd de kustwacht ingezet door IJsland om haar vissers te beschermen, waarop het Verenigd Koninkrijk oorlogsschepen zond. Het Verenigd Koninkrijk bond pas in nadat IJsland ermee dreigde uit de NAVO te stappen.

Volgens de Global Peace Index (GPI) is IJsland het vredelievendste land ter wereld. Het heeft deze status te danken aan de afwezigheid van strijdkrachten, het lage criminaliteitsgehalte en de sociaal-politieke stabiliteit die het land al lang kent.

(Meer over het IJslandse toerisme lees je hier.)

3. Zweden

© istock

Het politieke systeem van Zweden is vastgelegd in vier wetten die samen de constitutie vormen. 1: De eigenlijke grondwet, Regeringsformen, van kracht sinds 1975, waarin zijn vastgelegd de rechten en vrijheden van staatsburgers en de organisatie van de staat, 2: dewet op de troonopvolging, Successionsordningen uit 1810, laatstelijk gewijzigd in 1979 om vrouwelijke opvolging mogelijk te maken, 3: de wet op de persvrijheid, Tryckfrihetsförordningen uit 1766, die naast de vrijheid van drukpers ook de vrije toegang tot overheidsdocumenten regelt, 4: de grondwet op de vrijheid van meningsuiting, Yttrandefrihetsgrundlag. Deze grondwet uit 1992 vormt een aanvulling op de wet op de persvrijheid.

Zweden is een parlementaire constitutionele monarchie met een minister-president als regeringsleider en een koning als staatshoofd. De wetgevende macht wordt uitgeoefend door de regering en het parlement (de Rijksdag), dat uit één kamer bestaat. Het Zweedse volk kiest elke vier jaar de 349 leden van het parlement. De uitvoerende macht wordt uitgeoefend door de regering, die onder leiding staat van de door het parlement benoemde minister-president. De functie van koning is sinds de invoering van de Wet op de regeringsvorm, waarmee de macht "bij de bevolking" werd gelegd, in Zweden tegenwoordig slechts symbolisch van aard.

(Meer over de Zweedse welvaartsstaat lees je hier.)

4. Nieuw-Zeeland

© istock

Nieuw-Zeeland is een Constitutioneel Koninkrijk en een parlementaire democratie. Het land is onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk sinds 1 januari 1907, genaamd Dominion of New Zealand. Nieuw-Zeeland heeft een ongeschreven grondwet.

Nieuw-Zeeland is lid van het Gemenebest van Naties. Het is een Commonwealth realm met als staatshoofd Elizabeth II van Nieuw-Zeeland, die vertegenwoordigd wordt door een gouverneur-generaal, sinds 28 september 2016 is dat Patsy Reddy. De troonopvolger is Charles, Prins van Wales, Hertog van Cornwall. In Nieuw-Zeeland is de officiële titel van het staatshoofd: Her Majesty, Elizabeth the Second, By the Grace of God, Queen of New Zealand and Her other Realms and Territories, Head of the Commonwealth, Defender of the Faith (Hare Majesteit, Elizabeth de Tweede, Bij de Gratie Gods, Koningin van Nieuw-Zeeland en Haar andere Gebieden en Territoria, Hoofd van het Gemenebest, Verdediger van het Geloof).

Het land heeft een parlement bestaande uit één kamer met normaal gesproken 120 leden. Het kiesstelsel waarborgt evenredige vertegenwoordiging en dit heeft na sommige verkiezingen extra zetels tot gevolg, de zogenaamde 'overhang'. Zo telt het parlement sinds de verkiezingen van 2011 bijvoorbeeld 121 zetels. Uit het parlement wordt een kabinet van circa 20 ministers gekozen. Het parlement zetelt in de hoofdstad Wellington. Leider van dit kabinet is de premier, sinds 26 oktober 2017 is dat Jacinda Ardern van de New Zealand Labour Party. De parlementsverkiezingen vinden om de drie jaar plaats, voor het laatst op 23 september 2017.

Verder is Nieuw-Zeeland lid van de Verenigde Naties, APEC, OECD en ANZUS. Na een meningsverschil in 1985 met de Verenigde Staten over kernwapens heeft het ANZUS-verdrag wat schade opgelopen, omdat Nieuw-Zeeland tegen elke vorm van kernenergie en -wapens is.

(Meer over de nieuwe premier van Nieuw-Zeeland lees je hier.)

5. Denemarken

© istock

Denemarken is een constitutionele monarchie die volgens de grondwet van 1953 geregeerd wordt. Ook Groenland behoort tot het Deense koninkrijk, evenals de Faeröer. Waar de laatste twee een zelfstandige positie binnen het koninkrijk innemen, wordt het Deense grondgebied er direct door bestuurd.

De wetgevende macht wordt bekleed door het staatshoofd (op dit moment koningin Margrethe II), samen met het parlement, het Folketing, dat uit één kamer met 179 direct gekozen leden bestaat. Het parlement wordt samengesteld door een combinatie van een districtenstelsel en evenredige vertegenwoordiging. Sinds 1909 heeft geen enkele partij de absolute meerderheid gehad. Vanaf 1945 is de Socialdemokraterne (Sociaaldemocratische Partij) lange tijd de belangrijkste politieke partij geweest, maar eind jaren negentig begon de trend te keren. Rechtse stromingen als het nationalisme/conservatisme en het liberalisme kwamen sterk in opkomst en een centrum-rechtse coalitie regeerde met gedoogsteun van de Dansk Folkeparti (Deense Volkspartij). Van 3 oktober 2011 tot 28 juni 2015 hadden de sociaaldemocraten de teugels echter in handen. Sinds 2015 is Lars Løkke Rasmussen premier van Denemarken. Dit was hij ook al van 2009 tot 2011. Hij leidt een rechtse minderheidsregering met gedoogsteun van de Deense Volkspartij.

De uitvoerende macht wordt uitgeoefend door de monarch en door zijn of haar ministers, die door de eerste minister worden geleid. Deze laatste is tevens het hoofd van de regering. Het kabinet van ministers is verantwoording schuldig aan de Kamer en moet de steun van de meerderheid van dat orgaan hebben. Parlementsleden die tot minister worden benoemd, blijven lid van het parlement.

Bestuurlijk was Denemarken tot 2007 verdeeld in 13 provincies en één autonome stad, Kopenhagen. Er waren 270 gemeenten. Lokale en regionale overheden hadden een grote mate van autonomie, die reeds was gegarandeerd in de grondwet van 1849. De Denen beschouwen de lokale autonomie als een van de meest verregaande in de wereld.

Sinds 1 januari 2007 bestaat Denemarken uit 5 regio's (regioner) en 98 gemeenten.

Wat lidmaatschappen betreft binnen Europa is Denemarken officieel een EU-lidstaat sinds 1 januari 1973. Sinds 1 maart 2001 maakt Denemarken uit van het Schengengebied. Denemarken is lid van de NAVO sinds 4 april 1949 en behoort daarmee tot de oudste leden van de NAVO. Denemarken heeft ook zitting in de Raad van Europa.

Denemarken heeft 9 vertegenwoordigers in het Europees Economisch en Sociaal Comité.

Denemarken heeft een wat beperkte exclusieve economische zone, aangezien Zweden bijvoorbeeld maar kort van de Deense kust ligt.

(Meer over Denemarken en migrantengetto's lees je hier.)

6. Canada

© istock

Canada heeft een ex aequo met Ierland. Canada is een constitutioneel koninkrijk en een federale parlementaire democratie. Het politieke systeem van Canada is gebaseerd op het Britse Westminster-model met Amerikaanse invloeden. Op 1 juli 1867 trad de British North America Act of 1867 (in principe Canada's grondwet) in werking die de Dominion of Canada oprichtte. Canada's eerste minister-president werd Sir John Alexander Macdonald. Hoewel Canada nominaal zelfstandig was, had het Britse parlement nog steeds grote invloed op Canadese aangelegenheden. Zo moesten bijvoorbeeld wijzigingen in de Canadese grondwet door Londen goedgekeurd worden. Ook was Groot-Brittannië tot 1931 in belangrijke mate verantwoordelijk voor het buitenlandse beleid van Canada.

Het parlement van Canada bestaat uit een Lagerhuis, het Huis van Afgevaardigden (House of Commons) en een Senaat (Senate). Deze Senaat bestaat, in tegenstelling tot het Hogerhuis in het Verenigd Koninkrijk, niet uit Lords aangezien Canada geen adellijke titels kent. Gekozen werd voor een model naar Amerikaans voorbeeld hoewel senatoren niet direct door het volk worden gekozen maar door de minister president worden voorgedragen en vervolgens door de gouverneur-generaal benoemd. Doordat de Senaat hierdoor vaak bevolkt wordt door politieke vrienden van de minister-president is er veel verzet tegen dit systeem en worden er regelmatig voorstellen gedaan om de Senaatsleden wel door het volk te laten kiezen.

Leden van het Lagerhuis worden gekozen via een districtenstelsel met één parlementslid per district (Riding). De kandidaat per district die de meeste stemmen krijgt bij federale verkiezingen wordt lid van het Lagerhuis (Member of Parliament).

De partij met een meerderheid van stemmen vormt de regering bestaande uit een minister-president en diverse ministers die tevens lid zijn van het parlement. Samen vormen zij het kabinet. Indien er geen partij is met een meerderheid, zoals na de verkiezingen van 2008 het geval was, vormt in de regel de grootste partij een minderheidsregering. Vaak regeert deze met steun van één of meer andere partijen zonder een formele coalitie te vormen. In de regel zitten minderheidskabinetten niet meer dan één à twee jaar.

Een parlement heeft een mandaat van vijf jaar maar de minister-president kan eerder verkiezingen uitschrijven. Ook worden er eerder verkiezingen gehouden als de regering het vertrouwen van het parlement verliest. Dit gebeurt meestal tijdens minderheidskabinetten wanneer de regering een gevoelig verlies lijdt in het parlement over bijvoorbeeld een z.g. moneybill, een staatsbudget. De verkiezingen van 2015 zijn gewonnen door de liberale partij en hebben een regering opgeleverd onder de charismatische, jonge president Justin Trudeau.

De rechtsprekende tak van de federale overheid wordt geleid door het Supreme Court of Canada, het Canadees Hooggerechtshof.

(Meer over de wapenwet van Canada lees je hier.)

6. Ierland

© istock

Ierland is een republiek en een parlementaire democratie. De president van Ierland is het staatshoofd, maar vervult volgens de Ierse Grondwet vooral een ceremoniële functie, wordt rechtstreeks gekozen, waarbij, anders dan bij de verkiezingen voor de Dail, alleen inwoners van de Republiek met de Ierse nationaliteit mogen stemmen. Een president heeft een termijn van zeven jaar en kan maximaal één keer herkozen worden. Een van de taken van de president is het aanwijzen van de minister-president, de Taoiseach.

Het parlement Oireachtas bestaat uit de Dáil en de Seanad. De Dáil, vergelijkbaar met de Kamer van Volksvertegenwoordigers in België, wordt rechtstreeks gekozen door alle inwoners van de Republiek die de Ierse of de Britse nationaliteit bezitten. (Het Verenigd Koninkrijk en Ierland hebben een akkoord waarmee burgers in beide landen mogen stemmen.) De Dáil bestaat uit 166 leden, de zogenaamde Teachtaí Dála of TD's.

Ierland kent een kiessysteem waarbij het land verdeeld is in meervoudige kiesdistricten (lijst). In ieder district worden dus meerdere kandidaten gekozen. De kiezers kunnen bij het uitbrengen van hun stem aangeven welke kandidaat hun eerste voorkeur heeft, welke hun tweede, enzovoort, tot bij alle kandidaten een voorkeur is aangegeven. De kiezer heeft een enkelvoudige overdraagbare stem.

De Seanad bestaat uit 60 leden, de zogenaamde senatoren. Zij worden niet rechtstreeks verkozen. Elf van deze leden worden voorgedragen door Taoiseach (in de praktijk benoemt hij hen), zes leden worden gekozen door de afgestudeerden van de universiteiten. 43 leden worden gekozen door speciale panels, samengesteld naar beroepsgroep.

De laatste verkiezingen voor de Dáil vonden plaats in 2016. De huidige regering is een minderheidsregering van het christendemocratische Fine Gael met steun van enkele onafhankelijke parlementariërs en een samenwerkingsverband met het conservatief-liberale Fianna Fáil, onder leiding van Taoiseach Leo Varadkar. De oppositie wordt in de huidige Dáil gevormd door Sinn Féin (sociaaldemocratisch, republikeins), de Irish Labour Party (sociaaldemocratisch), United Left Alliance (socialistisch) en New Vision.

Ierland is lid van tal van grote internationale organisaties, zoals de Verenigde Naties en de OESO. Het is om de neutraliteit te behouden echter geen lid van de NAVO. Op Europees niveau is Ierland aangesloten bij de Europese Unie en de eurozone, maar het hoort niet bij de Schengenlanden.

(Meer over Ierland en de brexit lees je hier.)

8. Zwitserland

© istock

De in Bern zetelende volksvertegenwoordiging bestaat uit een grote en een kleine kamer: de nationale raad (200 leden) en de kantonsraad (2 leden per kanton). De 4 grootste partijen zijn de SVP/UDC (burgerlijken), CVP/PDC (christendemocraten), SP/PS (sociaaldemocraten) en de FDP/PRD/PLR (liberalen). Veel wetsvoorstellen worden via een referendum ter goedkeuring aan de bevolking voorgelegd. Deels omdat dit volgens de wet moet, deels omdat de bevolking dit kan verlangen.

De Zwitserse bondsregering (Bondsraad) bestaat uit 7 ministers afkomstig uit de 4 grootste partijen van het land. Het voorzitterschap rouleert op jaarlijkse basis, de voorzitter is tevens bondspresident (primus inter pares).

Zwitserland heeft een sterke traditie van politieke en militaire neutraliteit die wordt ondersteund door een sterke defensie. Het land heeft een neutrale positie gehouden gedurende twee wereldoorlogen en koos pas op 10 september 2002 voor een volledige stem in de Verenigde Naties.

Omwille van dit neutrale imago hebben vele internationale organisaties hun hoofdzetel in Zwitserland. Genève is de thuishaven van het Rode Kruis, de Wereldhandelsorganisatie, de Wereldgezondheidsorganisatie, UNAIDS, het CERN, de Internationale Arbeidsorganisatie, de Hoge commissaris voor de vluchtelingen en van enkele andere afdelingen van de Verenigde Naties. In Gland bevindt zich het hoofdkwartier van de International Union for the Conservation of Nature. In Lausanne bevinden zich onder andere het Internationaal Olympisch Comité, het Hof van Arbitrage voor Sport, de Internationale Schaatsunie en de Fédération Equestre Internationale, in Bazel de Bank for International Settlements, in Nyon de UEFA, in Zürich de FIFA en in Aigle de Internationale Wielerunie.

Het land kwam in de jaren 90 van de 20ste eeuw negatief in het nieuws door conflicten over op Zwitserse banken gestalde tegoeden van met name Duitse Joden die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi's waren vermoord. Uiteindelijk betaalde Zwitserland daartoe onder druk een hoog bedrag aan Joodse organisaties.

(Waarom Zwitserland voor senioren de beste woonplaats van de wereld is, lees je hier.)

9. Finland

© istock

Finland wordt geregeerd volgens de oorspronkelijk uit 1919 stammende maar in 2000 herziene grondwet. Het staatshoofd van Finland is de president, die via volksstemming voor een termijn van zes jaar wordt gekozen. De president is bevelhebber en leider van de strijdkrachten, speelt een belangrijke rol in buitenlandse zaken, en kan aanzienlijke invloed op wetgevende kwesties hebben. De wetgeving wordt behandeld door het eenkamerparlement (Eduskunta), waarvan de 200 leden gekozen worden voor een termijn van vier jaar door een systeem van evenredige vertegenwoordiging. Alle Finnen die minstens 18 jaar oud zijn kunnen stemmen. Het belangrijkste bestuurlijke orgaan van het land is het kabinet (geleid door de eerste minister), dat aan het parlement verantwoording schuldig is.

Het Finse kabinet staat sinds 29 mei 2015 onder leiding van premier Juha Sipilä. De zittende president is sinds 2012 Sauli Niinistö. Finland heeft meerdere malen zowel een vrouwelijke president als premier gehad, in 2003 en in 2010-2011.

(Meer over Finland en groene energie lees je hier.)

10. Australië

© istock

De zes toenmalige Britse koloniën, Nieuw-Zuid-Wales, Tasmanië, Queensland, Victoria, Zuid-Australië en West-Australië werden in 1901 in een federale staat verenigd. Iedere deelstaat heeft een eigen regering, rechterlijke macht, grondwet en overheid met een eigen gekozen premier. Federaal zijn de Australische Senaat en het Australische Huis van afgevaardigden die het Australische Parlement vormen.

Regeringsleider is de Minister-president van Australië. Het gemenebest heeft bovendien twee zelfregerende gebieden: het Australisch Hoofdstedelijk Territorium (het gebied van de federale hoofdstad Canberra) en het Noordelijk Territorium met Darwin als hoofdstad. Tot het gemenebest behoren ook: Jervis Bay Territorium aan de Australische oostkust, Christmaseiland in de Indische Oceaan, Norfolk in de Stille Oceaan en Heard en McDonaldeilanden in de Zuidelijke Oceaan.

Het Gemenebest van Australië is naast een federale parlementaire democratie ook een parlementair (constitutioneel) koninkrijk met als staatshoofd Elizabeth II van Australië met de titel Koningin van Australië (een Commonwealth realm). De troonopvolger van de natie is kroonprins Charles. In iedere deelstaat wordt het staatshoofd vertegenwoordigd door een gouverneur en in de federale overheid door de gouverneur-generaal. Het staatshoofd wordt in het gemenebest vertegenwoordigd door de Gouverneur-generaal van Australië, die door de Kroon wordt aangesteld op advies van de Australische minister-president. Hoewel de meeste taken door de Gouverneur-generaal en stedelijke gouverneurs worden uitgevoerd zijn er enkele die het staatshoofd zelf uitvoert door persoonlijke aanwezigheid. In een referendum in 1999 is uitgesproken dat de bevolking van Australië een overgang naar een republiek afwees.

Binnen de grenzen van Australië ligt sinds 2013 de zelf uitgeroepen Murrawarrirepubliek, die door geen enkel land erkend wordt.

(Meer over het Australische puntensysteem voor immigratie lees je hier.)

Lees meer