Cover image

© iStock

Lifestyle

Peuters onderscheiden leider van bullebak

Peuters kunnen al op eenentwintig maanden het onderscheid maken tussen een leider en een bullebak. Dat is de boodschap van een rapport van wetenschappers aan de University of Illinois, gebaseerd op analyses van de blikken in de ogen van kinderen die met dominant gedrag van leeftijdsgenoten werden geconfronteerd.

Daarbij kon volgens de onderzoekers een duidelijk andere reactie worden opgetekend tegenover de leider die op respect kan rekenen dan tegenover de bullebak die angst probeert in te boezemen. De onderzoekers stellen dan ook dat kinderen al op jonge leeftijd het verschil in macht kunnen onderscheiden en daaraan bovendien een duurzaam karakter koppelen.

Tekenfilm

“Eerder onderzoek heeft al uitgewezen dat kinderen al op jonge leeftijd het machtsverschil tussen twee of meer individuen kunnen herkennen,” zegt onderzoeksleider Renee Baillargeon, professor psychologie aan de University of Illinois. “Onder meer kon al worden vastgesteld dat kinderen langer geïntrigeerd blijken door situaties waarin een groter individu de mindere blijkt te zijn van een kleiner individu."

"Ook valt het hen duidelijk op wanneer een personage, dat meestal aan het langste eind blijkt te trekken, plots in het verliezende kamp staat. Er was echter nog niet geweten of kinderen ook de verschillende vormen van macht zouden kunnen onderscheiden.”

“Aan de hand van een aantal tekenfilms waarin personages met leiders en bullebakken werden geconfronteerd, kon echter duidelijk worden geregistreerd dat peuters zich al bijzonder goed bewust zijn van het verschil in macht,” benadrukt professor Baillargeon.

“Onder meer lieten de peuters duidelijk afkeuring blijken wanneer andere personages in de tekenfilms de bevelen naast zich neerlegden wanneer de leidersfiguur de ruimte had verlaten. Wanneer daarentegen de bullebak uit beeld was verdwenen, konden daarentegen duidelijk signalen van instemming worden opgemerkt wanneer de personages de orders niet langer bleken op te volgen.”

Aangenaam

"Dat fenomeen kon worden vastgesteld wanneer tussen de leiders en de bullebakken een duidelijk fysiek verschil kon worden opgemerkt, maar ook wanneer uiterlijk moeilijk een onderscheid kon worden gemaakt", beklemtoont Renee Baillargeon nog.

"Algemeen kan worden gesteld dat kinderen verwachten dat de bevelen van een natuurlijk leider worden gerespecteerd. Daarom wensen ze ook dat de orders blijven gelden wanneer de leidersfiguur fysiek niet langer aanwezig is. Wanneer een bullebak vertrekt, blijkt daarentegen geen voorkeur te kunnen worden geregistreerd. Het blijkt de kinderen gelijk te blijven of de orders al dan niet worden gevolgd."

"Er wordt in die situatie alleen verwacht dat de bevelen worden uitgevoerd zolang de bullebak fysiek aanwezig is", zeggen de onderzoekers nog. “Anders moet immers voor agressieve reacties worden gevreesd." 

De onderzoekers presenteerden de kinderen tevens een tekenfilm met een figuur die duidelijk een aangenaam personage uitstraalde. Wanneer dat karakter de ruimte verliet, bleken de kinderen te verwachten dat de andere personages ongehoorzaam zouden zijn. Dat heeft volgens de wetenschappers wellicht te maken met het feit dat het aangename karakter geen macht weerspiegelt.

Lees meer