Cover image

© EPA-EFE/Gailan Haji

Economie

In Irak blijven vrouwen die in de belangstelling staan persona non grata

De recente moord op Tara Fares, op de sociale media een van de meest prominente Irakezen, in Bagdad bevestigt dat Irak momenteel een grote bedreiging vormt voor elke vrouw die publiek op de voorgrond treedt. Dat zegt Nishita Jha, specialiste vrouwenrechten bij het nieuwsplatform BuzzFeed News.

Fares, een voormalige Miss Bagdad, werd eind september in haar wagen doodgeschoten. Over de daders is er nog altijd geen spoor. Sinds augustus zijn in Irak al verscheidene bekende vrouwen vermoord. Sommige waarnemers zeggen te vermoeden dat de moorden het werk zijn van extremisten.

Patroon

In augustus werden Rafeef al-Yaseri en Rasha al-Hassan, uitbaatsters van schoonheidssalons in Bagdad, in hun woning doodgeschoten. In september werd in Basra ook de mensenrechtenactiviste Soad al-Ali dodelijk door kogels getroffen toen ze in haar wagen wou stappen. De daders verplaatsten zich met een motorfiets, maar hun identiteit is nooit achterhaald.

Fares zou eerder op sociale media zijn aangevallen en bedreigd voor haar vermeende gebrek aan bescheidenheid.

Shimaa Qasim, een Iraakse beroemdheid op Instagram, werd eveneens met de dood bedreigd en is inmiddels naar Londen gevlucht. Volgens Qasim worden mondige vrouwen in Irak als prostituées bestempeld en vogelvrij verklaard.

"Hoewel het aantal vrouwelijke slachtoffers verbleekt bij het grote aantal doden die door de aanhoudende conflictsituatie in Irak vallen, zien rechtensactivisten een duidelijk patroon,” zegt Nishita Jha. “Hanaa Edwar, een vrouwenrechten-activiste in Bagdad, benadrukt dat alle vrouwen die het openbare leven betreden gevaar lopen."

"Edwar wijst erop dat alle slachtoffers moedige, ambitieuze vrouwen met sterke persoonlijkheden waren. Door de dreiging zouden volgens haar veel Irakese vrouwen zich terugtrekken uit het openbare leven.”

Moderniteit

"Door de problemen hebben veel zakenvrouwen in Basra hun activiteiten stopgezet,” zegt Edwar nog. “Jonge vrouwelijke mediafiguren zijn ondergedoken. Anderen hebben hun profielen op sociale media veranderd of gedeactiveerd. Sommigen zijn verhuisd en leiden een verdoken leven. Deze moorden verspreiden angst en terreur bij jonge vrouwen en feministen.”

De feministische antropoloog Lila Abu-Lughod zegt dat moslimvrouwen de symbolen zijn geworden van moderniteit, verwestersing en democratie.

"Wanneer vrouwen zoals Fares en Qasim hun sluiers verwijderen, worden ze gezien als modern, wat vaak een code blijkt voor seksuele vrijpostigheid," aldus Abu-Lughod.

“In Irak hebben de autoriteiten de moorden vooral proberen uit te leggen als de ongelukkige uitkomst van vrouwen die modern proberen te zijn in een onstabiele en conservatieve samenleving, terwijl men hun werk en bijdrage aan de Iraakse samenleving zou moeten erkennen," zegt Jha.

Toen de mensenrechtenactiviste Soad al-Ali werd vermoord, wezen de Iraakse autoriteiten in eerste instantie naar de samenwerking van het slachtoffer met het consulaat van de Verenigde Staten. Later beweerden ze dat al-Ali door haar voormalige echtgenoot om het leven was gebracht.

Lees meer