ArticlesPolitiek

10 zaken die u moet weten over Hamas

Hamas verdwijnt nooit echt uit het nieuws. Terreurgroep volgens de rechtervleugel in Israël, bevrijdingsorganisatie volgens de supporters van de Palestijnse zaak, vast staat dat de partij een lange geschiedenis en vele gedaantes heeft. Maar waar komen ze vandaan en wat willen ze bereiken? Tien vragen en antwoorden.

1. Wie heeft Hamas opgericht?

Hamas komt voort uit de ‘Moslim Broederschap’ en is de gewapende arm van deze organisatie, opgericht in 1987. De volledige naam is ‘De Islamitische Verzetsbeweging’ en z’n kernprogramma is het gewapende verzet tegen Israël met de islam als leidraad. Daarmee zet ze zich af tegen andere, meer seculiere, organisaties binnen de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO).


2. Hoe is Hamas zo belangrijk geworden?

De organisatie was er al vanaf de eerste dagen van de Palestijnse intifada. Deze opstand ging gepaard met straatprotesten en de eerste vormen van gewapend verzet. Vooral conservatieve en gelovige Palestijnen die na de Israëlische bezetting hun huizen waren kwijtgeraakt begonnen de organisatie vanaf dat moment te steunen. Hoewel de beweging jarenlang bleef groeien in Gaza, kwam de overwinning die ze haalde bij de Palestijnse parlementsverkiezingen van 2006 toch nog als een verrassing. In 2007 kreeg ze de militaire controle over Gaza.

Hamas-leider Khaled Mashal telefoneert.
De huidige leider van de partij, Khaled Mashal. (Getty Images)

3. Wie zit er achter Hamas?

Hamas is niet enkel een politieke partij. De beweging heeft ook een militaire en een sociale vleugel. Als politieke partij speelt ze eigenlijk enkel in Gaza een rol van betekenis, want op de Westelijke Jordaanoever is de PLO heer en meester.

De militaire vleugel van de organisatie claimt dat ze autonoom werkt van de politieke partij. Israël en de meeste andere landen geloven dit echter niet en verwijten Hamas dat het terreurdaden blijft ondersteunen en uitvoeren.


4. Wie financiert Hamas?

Hamas kan zowel op zichtbare als onzichtbare financiële steun uit de moslimwereld rekenen. De grootste donors zijn wellicht Qatar en Turkije. Ook Iran heeft de organisatie jarenlang ondersteund met wapens en geld. De sociale vleugel van Hamas kon dan weer rekenen op de steun van heel wat (islamitische) non-profitorganisaties en individuen wereldwijd.


5. Waarom krijgt Hamas veel minder steun op de Westelijke Jordaanoever?

De bewoners van de Westelijke Jordaanoever lijken in veel opzichten sociaal progressiever te zijn dan de inwoners van Gaza. Hoewel de partij ook hier een behoorlijk aantal sympathisanten heeft kiest een meerderheid van de bevolking er toch eerder voor meer seculaire linkse partijen of Fatah. Ook heeft de partij meer bewegingsruimte in Gaza dan op de Westbank, waar het Israëlische leger nog veel sterker aanwezig is.

Mensen lopen langs rivier Jordaan in Gazastrook.
(Getty Images)

6. Wie zijn de internationale bondgenoten van Hamas?

De grootste supporter in het buitenland was ongetwijfeld de voormalige Egyptische president Mohammed Morsi, eveneens lid van de Moslim Broederschap. Onder zijn bewind kon de organisatie vrijelijk wapens, goederen en geld importeren in Gaza. Na de militaire coup in Egypte in 2013 kwam hier een einde aan. De nieuwe militaire leiders verboden de Moslim Broederschap en sloten de grenzen met Gaza. Door deze en de Israëlische blokkade zijn Gaza en Hamas nu compleet geïsoleerd van de buitenwereld.

Nadat de organisatie de zijde van de Moslim Broeders koos in hun conflict tegen president Bashar al-Assad van Syrië verloor het ook de steun van Iran. Enkel Turkije en Qatar blijven nu over als bondgenoten.


7. Hoeveel steun geniet Hamas bij de Palestijnen?

Hamas rekent erop dat de woede jegens Israël bij de Palestijnen groot is en dat het dus uiteindelijk versterkt uit de strijd zal komen. Veel zal afhangen van het feit of de organisatie internationaal geïsoleerd blijft of niet. Als het erin slaagt de grenzen van de Gazastrook minstens gedeeltelijk terug te laten openen dan zal dit als een triomf beschouwd worden. In 2017 kondigde de organisatie met een document aan dat het de grenzen van de Palestijnse staat van voor 1967 wil aanvaarden. Intussen beschouwen echter steeds meer landen Hamas als een terreurorganisatie.

Militanten van Hamas steken handen in de lucht.
(Getty Images)

8. Heeft Hamas ooit onderhandeld met Israël?

Neen, rechtstreekse onderhandelingen zijn er nooit geweest en dat zal in de nabije toekomst hoogstwaarschijnlijk ook niet gebeuren. Wel zijn er gesprekken en onderhandelingen via tussenpersonen in Egypte. Volgens de organisatie is het conflict met Israël politiek van aard, en niet religieus.


9. Wat wil Hamas nu?

Het belangrijkste doel op korte termijn is het heropenen van de grens met Egypte. Deze grensovergang is levensnoodzakelijk voor Gaza omdat het de enige manier is om goederen en geld binnen te brengen. Ook een versoepeling van de grenscontroles en de reisbeperkingen aan de Israëlische grens staan hoog op de prioriteitenlijst. Verder vragen ze de vrijlating van Palestijnse gevangenen en de betaling van de lonen van ambtenaren in Gaza door de Palestijnse Autoriteit op de Westelijke Jordaanoever.


10. Kan Hamas bereiken wat het wil?

Dat zal erg moeilijk zijn. Niet alleen wil Israël Hamas absoluut niet versterken door de grensovergangen naar de Gazastrook te openen, ook het huidige Egyptische regime staat vijandig tegenover Hamas. Internationaal mag er dan al wel druk zijn om iets te doen aan het lijden van de Palestijnse bevolking, de partijen die de sleutels in handen hebben lijken niet erg gemotiveerd om te bewegen.

Tags
Show More
Close
Close