Wat het ontslag van David Moyes bij Manchester United de zakenwereld leert

Iedereen had moeten weten dat David Moyes nagenoeg geen enkele slaagkans had om Alex Ferguson als manager van de succesrijke Engelse voetbalclub Manchester United op te volgen. Het bedrijfsleven heeft immers aangetoond dat het quasi onmogelijk is om in de voetsporen te treden van een manager die, zoals Alex Ferguson, gedurende een lange periode de organisatie met veel bijval heeft geleid. Dat zegt Jason Karaian, Europees correspondent van het magazine Quartz.


Hij merkt op dat zowel een topclub uit de sportwereld als een bedrijf bij het afscheid van een succesvol topman de durf moet hebben om een totaal nieuwe richting in te slaan.

Manchester United is de meest succesrijke club uit de geschiedenis van het Engelse voetbal. De club werd twintig keer landskampioen. Dertien van die titels werden echter behaald onder Alex Ferguson, die gedurende zeventwintig jaar manager was van de club. In het bedrijfsleven zou hij met een dergelijke loopbaan absoluut tot de langstdiendende chief executives behoren, net achter iconen zoals Warren Buffett en Larry Ellison.


“De opvolging van een chief executive is altijd een moeilijke opdracht, maar vooral de vervanging van een langdienende topman vormt vaak een gigantisch probleem,” zegt Jason Karaian. “Dat geldt niet alleen voor een multinational, maar ook voor een absolute topclub uit het internationale voetbal.”

“Onderzoek heeft al uitgewezen dat de winstgevendheid van een onderneming in het algemeen een terugval kent wanneer een langdienende chief executive moet worden vervangen,” benadrukt John Purkiss, analist bij executive-rekruteerder Veni Partners. “Het blijkt immers nagenoeg onmogelijk om de prestaties van de voorganger te evenaren of te verbeteren."


"Conservatieve directieraden willen immers dat de nieuwe topman het succesvolle beleid naadloos verder zet, hoewel het nagenoeg onmogelijk is om een duplicaat te vinden voor de combinatie van geluk en vaardigheid die de voorganger decennia lang in zijn functie heeft gehouden. Op die manier is een ontgoocheling nagenoeg uitgesloten.”

“De opvolging moet met durf worden aangepakt,” zegt Jason Karaian. “Daarbij moet overwogen worden te zoeken naar een kandidaat met een gedurfde nieuwe visie, die mogelijk een groot verschil laat optekenen met het actuele beleid. Langdienende executives zijn meestal bijzonder geslepen en slagen er onder meer in om de eer op te strijken voor gunstige marktdynamieken waarover ze in werkelijkheid weinig controle hebben."


"Bovendien beseffen deze ervaren executives ook heel goed wanneer deze dynamieken zijn uitgewerkt en ze het best voor bekeken houden. Maar ook zorgen ze ervoor dat ze in volle glorie kunnen vertrekken, waarbij problemen vaak naar de toekomst en de opvolger worden doorgeschoven.”

“Alex Ferguson kon profijt halen uit het feit dat Manchester United veel meer financiële middelen ter beschikking had dan zijn rivalen, waardoor de club toegang kreeg tot de beste spelers van de wereld,” voert Karaian aan. “Naarmate miljardairs andere Europese voetbalclubs opkochten, heeft Manchester United echter veel van die voorsprong moeten inboeten."


"In zijn laatste jaar leidde Ferguson bovendien een verouderende spelersgroep naar een nieuwe landstitel, maar het was duidelijk dat zijn opvolger een zware taak zou krijgen om een nieuw succesteam uit te bouwen. Ferguson zetelt nu in het bestuur van Manchester United, waardoor nieuwe managers steeds de zware druk van succes zullen voelen.”

“Een langdienende chief executive mag voor de bestuurders en aandeelhouders geen reden zijn om rustig achterover te leunen,” merkt Karaian nog op. “Er moet constant gewerkt worden aan een opvolgings-strategie. Elke waarde die de vertrekkende topman heeft opgebouwd kan immers onmiddellijk worden geëlimineerd wanneer de overdracht van de macht niet met zorg wordt aangepakt."


"In plaats van gevangen te blijven in een sfeer van adoratie voor de vroegere leider, zou aan een nieuwe talentrijke topman ruimte moeten worden geboden om een eigen weg in te slaan. De nieuwe leider wordt immers ook met een ander tijdperk geconfronteerd dan de periode die zijn voorganger heeft toegelaten successen te boeken.”

Talentvolle executives zoeken volgens John Purkiss vaak bedrijven met grote uitdagingen, waar ze een ommekeer kunnen genereren. Hij verwijst daarbij onder meer naar Alan Mulally bij de Amerikaanse autobouwer Ford Motor. “Manchester United was echter geen probleemclub,” geeft Karaian aan.


“Daarom streefde het bestuur naar een vervolg van het stabiele beleid dat door Ferguson was uitgestippeld en werd gezocht naar een opvolger met een gelijkaardig profiel. Davis Moyes kreeg echter weinig vrijheid van handelen, waarbij men vergat dat ook Ferguson heel wat gedurfde beslissingen had genomen, onder meer met de verkoop van topspelers en het aantrekken van jong talent, wat altijd risico’s inhoudt.”

“Die gedurfde aanpak heeft Ferguson vele trofeeën opgeleverd,” merkt Karaian nog op. “Maar wanneer de manager zelf vervangen diende te worden, vergat het bestuur het beleid van vernieuwing dat Ferguson had geïntroduceerd. Dat is een waarschuwing die geldt voor elke onderneming die een opvolger dient te zoeken voor een langdurig succesbeleid.” (mah)