Cover image

Mossad: 7 zaken die u moet weten over de Israëlische geheime dienst

Wat is de Mossad?

Wat is de Mossad?


Mossad Headquarters

Mossad betekent in het Hebreeuws ‘instituut' (Ha-Mossad le-Modiin ule-Tafkidim Meyuhadim - Instituut voor Informatie-inwinning en Speciale Taken) en de Israëlische organisatie doet zich graag voor als een traditionele veiligheidsdienst, net als de Amerikaanse CIA of de Britse MI6 dat zijn. Op de website van de organisatie staan als doelstellingen vermeld: het verzamelen  van strategische, politieke en operationele informatie en het voorkomen van terroristische aanslagen. Maar sinds het prille begin werd de organisatie ingezet om de Joodse staat te beschermen na zijn controversiële en emotionele stichting in de nadagen van de Holocaust.


Wat doet de Mossad?


ISRAEL-POLITICS-VOTE-DEMO
JACK GUEZ / AFP


Meir Dagan, die vorige jaar stierf en tussen 2002 en 2010 de Israëlische veiligheidsdienst leidde,  had op zijn werktafel een foto van zijn grootvader. Die stond op het punt te worden doodgeschoten door een Nazi. De wortels van de Mossad liggen net daar. Oorspronkelijk een zionistische groepering die joden in Brits Palestina smokkelde, werd de huidige organisatie gesticht in 1949 met als enig doel de vijanden van de Joodse staat op te jagen en om te brengen en dat tot ver buiten de eigen landsgrenzen.


Wie wordt door de Mossad geviseerd?


Eichmann trial
Copyright © 2016 National Photo Collection


Onmiddellijk na het beëindigen van Wereldoorlog II werd de jacht op ex-Nazi's geopend. De Mossad heeft enkele zeer spectaculaire, legendarisch geworden acties op haar naam staan, waaronder de gevangenneming van Adolf Eichman (foto) in Buenos Aires in 1960. In 1981 slaagde de organisatie er in de Iraakse kernreactor Osirak te bombarderen. Maar de Mossad raakte vooral bekend in de nasleep van de Olympische Spelen van München in 1972, toen Palestijnse terroristen 11 Israëlische atleten afslachtten. De Israëlische premier Golda Meïr reageerde hierop door de organisatie de opdracht te geven elk lid van de Palestijnse terreurorganisatie Zwarte September te liquideren.


Wat gebeurde na München 1972?


Golda Meir
Copyright © 2016 National Photo Collection


Na de gebeurtenissen van München, gaf premier Golda Meir (foto) haar fiat om de verantwoordelijke terroristen te vinden en om te brengen, waar ze zich ook bevonden. Bij deze operatie -codenaam 'God's toorn'-, werden 11 Palestijnse terroristen omgebracht in Rome, Cyprus, Parijs, Athene en Beiroet. Die operatie lag aan de basis voor het etiket van efficiëntie, meedogenloosheid en het disrespect voor vreemde regeringen dat de Mossad sinds dan met zich meedraagt. Ook daarna nog zou de Mossad tientallen moorden hebben beraamd en uitgevoerd.


Is het ombrengen van vijanden de belangrijkste reden van bestaan van de Mossad?


Entebbe raid
© Milner Moshe


Integendeel, over de jaren heen heeft de organisatie talloze levens gered. Zo werden 102 gijzelaars bevrijd tijdens de Operatie Entebbe, een succesvolle bliksemaanval van de Israëlische commando's  op een gekaapt vliegtuig van Air France te Entebbe (Oeganda) in 1976. In 1992 hielp de organsatie joden te bevrijden tijdens de bezetting van Sarajevo. Meer recent, wordt de Mossad ervan verdacht de hand te hebben in verschillende acties om het Iraanse nucleaire programma te verstoren, waaronder de moord op een Iraans wetenschapper en de brandstichting in twee laboratoria.


Wat is het palmares van de Mossad?


Khaled_Meshaal


Dat is eerder gemengd. De organisatie heeft ook een aantal serieuze tactische en strategische blunders begaan. Zo zou de organisatie de Jom Kippoeroorlog in 1973, noch de Iraanse Revolutie in 1979 hebben zien aankomen. Ook de twee Palestijnse Intifada's werden verkeerd ingeschat.

In 1973 vermoordde de Mossad in het Noorse Lillehammer een Noors-Marokkaanse kelner voor de ogen van diens zwangere vrouw. De Mossad had het slachtoffer Ahmed Boushiki verward met de terrorist Ali Hassan Salameh, die volgens Israël verantwoordelijk was voor de moorden tijdens de Olympische Spelen van München.

In 1997 voerde de Mossad een moordpoging uit op Hamasleider Khaled Mashal (foto). Tien Israëlische agenten gingen met Canadese paspoorten Jordanië binnen, waar Mashal woonde, en injecteerden hem met een giftige substantie in zijn oor. De Jordaniërs kregen lucht van de ganse zaak en slaagden er in 2 Mossad-agenten gevangen te nemen. Toen het incident wereldwijd steeds meer aandacht kreeg, bemiddelde de Amerikaanse president Clinton in het conflict en gaf de Israëlische premier Netanyahu een tegengif aan de Jordaanse autoriteiten. De 2 gevangen genomen Mossad-agenten werden later door Jordanië bevrijd in ruil voor  de vrijlating van Sheikh Ahmed Yassin, de oprichter en spirituele leider van Hamas. Die werd in de ochtend van 22 maart 2004 door het Israëlische leger gedood met drie raketten die werden afgeschoten vanuit een gevechtshelikopter op het moment dat hij een moskee verliet.


Wat is Kidon?


Still of Bar Refaeli in 'Kidon'
© Still of Bar Refaeli in 'Kidon'


Kidon betekent ‘bajonet' in het Hebreeuws en wordt verondersteld de kidnapping- en moord-elite-eenheid van de Israëlische geheime dienst te zijn of 'een mini-Mossad binnen de Mossad'. Volgens Gordon Thomas, auteur van het boek ‘De Spionnen van Gideon', zijn Kidons geliefkoosde executiemethodes de elektrocutie, het wurgen met draad, het plaatsen van precisiebommen in auto's en mobiele telefoons en het ombrengen met vergif dat wordt geproduceerd in geheime laboratoria in het Mossadhoofdkwartier in Tel Aviv.  Volgens Thomas omvat Kidon niet meer dan een paar tientallen medewerkers omdat de organisatie op het terrein kan rekenen op de brede steun van duizenden sayanim, bereidwillige onderdanen van vreemde landen die zich graag inzetten voor de Joodse staat. Een sayan huurt een wagen of overhandigt geld aan een Kidon, schrijft Thomas, zonder daarover één enkele vraag te stellen.

(Foto: Het Israëlische supermodel Bar Refaeli speelt een Mossad-agent in de film ‘Kidon’, die het relaas doet van de moord op Hamasleider Mahmoud al-Mabhouh in een hotel in Dubai in 2010)