Cover image

Waarom geven we fooien aan mensen die we nooit meer terug zullen zien?

Waarom geven we fooien aan mensen die we nooit meer terug zullen zien? Is dat omdat de mens van nature uit een vrijgevig wezen is of omdat de sociale druk ervoor zorgt dat we geen slecht figuur willen slaan?

Waarom geven we fooien aan mensen die we nooit meer terug zullen zien? Is dat omdat de mens van nature uit een vrijgevig wezen is of omdat de sociale druk ervoor zorgt dat we geen slecht figuur willen slaan?


Hoewel economen en rationalisten duidelijk een voorkeur hebben voor de tweede optie, blijkt uit nieuw onderzoek aan de universiteit van Santa Barbara (Californië) dat de eerste optie de belangrijkste is.

Via verschillende computersimulaties gingen de onderzoekers Leda Cosmides en John Tooby zo’n 200.000 jaar terug de tijd in en bestudeerden ze het gedrag van mensen in economische vraagstukken van toen tot vandaag.

Pay it Forward


Ze hanteerden daarbij het pay forward-principe. Met andere woorden: wanneer mensen zaken deden met vreemden en daarbij niet probeerden op een of andere manier profijt te halen uit het feit dat ze die vreemde nooit meer terug zouden zien, kregen ze meer punten toebedeeld dan mensen die dat wel probeerden.

Vrijgevigheid loont


Wat bleek? Vrijgevigheid loont omdat de kostprijs van egoïsme uiteindelijk hoger bleek dan de prijs van vertrouwen. Daarvoor is een goede reden. De kans dat je iemand niet meer terug zal zien is... een kans, maar geen zekerheid. De onderzoekers vonden door de geschiedenis dat anderen vertrouwen uiteindelijk meer opleverde dan ze te wantrouwen, zelfs wanneer dat vertrouwen van tijd tot tijd werd geschonden.

Deze conclusies moeten niet eens verwonderen. Met zeven miljard aardbewoners en overbevolking alom bestaat vandaag uiteraard de kans dat je iemand nooit meer terugziet. Maar in de oertijden was die kans veel kleiner. Mensen bewogen zich in een beperkte actieradius en er waren ook veel minder talrijk.
Een uitgestrekte hand naar een vreemde is evolutionair gezien dan ook de meest natuurlijke en moreel best verantwoorde keuze.