Cover image

© Sovereign Money Initiative

Economie

Zwitsers mogen straks beslissen of banken nog geld mogen creëren

In Zwitserland wordt in de eerste helft een referendum gehouden waarin wordt voorgesteld om de aanmaak van nieuw geld door de banken gevoelig te beperken of helemaal te schrappen. Uit de eerste opiniepeilingen over het zogenaamde Vollgeld-voorstel blijkt bij de Zwitserse bevolking echter weinig animo of interesse om de mogelijkheden van de banken in te perken.

Een enquête van de Schweizer Radio und Fernsehen (SRF) toonde dat slechts 35 procent van de ondervraagden de banken niet langer de mogelijkheid wil bieden om geld te creëren door het verstrekken van leningen aan particulieren en bedrijven. Ongeveer 49 procent wijst de voorgestelde verandering af, terwijl 16 procent onbeslist is.

Opluchting

“De resultaten van de opiniepeilingen zullen een opluchting zijn voor de Zwitserse financiële sector en de Zwitserse nationale bank,” wordt in de Britse zakenkrant Financial Times betoogd. “Thomas Jordan, voorzitter van de Schweizerische Nationalbank (SNB), had recent nog in een toespraak het Vollgeld-intiatief afgeschilderd als een onnodig en gevaarlijk experiment dat grote schade aan de Zwitserse economie zou kunnen toebrengen.”

Banken hebben op dit ogenblik de mogelijkheid om leningen toe te staan zonder de toegewezen bedragen volledig met eigen middelen te kunnen dekken. Op die manier zou volgens critici echter fictief geld worden gecreëerd dat de economie in problemen kan brengen.

Een ongebreidelde toewijzing van kredieten wordt als één van de belangrijkste oorzaken van de wereldwijde financiële crisis bestempeld. Sindsdien zijn er al meermaals stemmen opgegaan om de mogelijkheden van de banken in te perken.

Ook in Zwitserland zeggen supporters van het voorstel dat het Vollgeld-referendum een weerspiegeling is van een wereldwijde oproep van economen om de functie van de banken bij te sturen. De tegenvallende resultaten van de opiniepeilingen moeten volgens hen worden toegeschreven aan het feit dat bij de gemiddelde bevolking slechts weinig kennis is over de manier waarop de banken geld kunnen creëren.

Radicaal

De voorstanders van de verandering willen dat de geldcreatie de exclusieve bevoegdheid van de centrale bank zou worden. Volgens hen zou een Vollgeld-systeem ook de financiële stabiliteit versterken.

Tegenstanders - onder leiding van de Zwitserse nationale bank - waarschuwen echter dat het nieuwe stelsel de greep van de overheid op de economie zou versterken, de kredietkosten zou doen oplopen en de basis voor een hoge inflatie zou kunnen leggen, maar in geen geval in staat zou zijn om eventuele nieuwe financiële crisissen te voorkomen.

Volgens hen mag Zwitserland bovendien ook niet gebruikt worden als een test voor een experiment dat elders nog nooit is uitgeprobeerd.

De Financial Times wijst erop dat eerdere referendums al hebben uitgewezen dat radicale voorstellen met het vorderen van de campagnes zelden de neiging hebben om nog aan bijval te winnen, maar meestal nog een gedeelte van hun steun verliezen.

Lees meer