Cover image

© Getty Images

Politiek

Wat met de EU als Merkel faalt voor de grootste test uit haar 13-jarig kanselierschap?

In Brussel vindt donderdag en vrijdag een Europese top plaats. Daar zal naast de verlenging van de economische sancties tegen Rusland, de verstoorde handelsrelatie met Washington en de status van de Brexit, voornamelijk worden gesproken over het immigratie- en asielbeleid van de EU.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel staat voor de grootste uitdaging in haar 13-jarig regime. Ze staat eigen onder toenemende druk van haar Beierse zusterpartij CSU om een oplossing te vinden, opdat migranten niet langer kunnen profiteren van de open grenzen binnen de Schengenzone om zo asiel aan te vragen in de rijkere landen van het continent. Ze stevent ook onvermijdelijk af op een clash met Italië, dat geen immigrant meer wil opnemen en liefst van al zijn grenzen zou sluiten. 

Merkel danst dus op een slappe koord: maatregelen voorstellen die de buitengrenzen van de EU beschermen zonder het opengrenzenbeleid van de EU in gevaar te brengen. 

CSU staat voor cruciale verkiezingen

De Duitse president Frank-Walter Steinmeier heeft Merkels zusterpartij CSU ondertussen al opgeroepen haar standpunt in te tomen om de regeringscoalitie niet in gevaar te brengen.  Maar indien Merkel vrijdagavond met lege handen terugkeert naar Berlijn, zou die CSU kunnen beslissen dat de gevolgen van niets doen haar bij de deelstaatverkiezingen van oktober te veel kiezers dreigt te kosten

Merkel heeft bij zo’n scenario de keuze tussen het ontslaan van haar minister van Buitenlandse Zaken Horst Seehofer - een partijgenoot notabene - en het sluiten van de grenzen, wat haar politiek nalatenschap zou bezoedelen.

Het einde van een van de bouwstenen van de EU: het vrij verkeer van personen?

Indien Merkel er niet in slaagt de situatie recht te trekken, dreigt voor Europa’s grootste economie een nieuwe periode van politieke onzekerheid. De val van de regering in Berlijn kan op geen slechter moment komen. Naast het Brexit-circus is er de anti-immigratie-as die wordt gevormd door Italië, Oostenrijk en de Viségrad-landen. 

Mocht de regering Merkel IV vallen, dan is de kans groot dat er in Berlijn een meer conservatieve coalitie aan de macht komt, die wel bereid is grenscontroles in te voeren om zo een einde te maken aan een van de bouwstenen van de EU: het vrij verkeer van personen.