Cover image
Thriller-koning Stephen King

© EPA

Lifestyle

Deze 22 tips zullen volgens Stephen King een geweldige schrijver van je maken

De bekende, alom geprezen schrijver Stephen King heeft tips gegeven voor jonge schrijvers die dromen van een carrière als auteur. Zin om een bestseller te schrijven? Lees dan zeker eens deze 22 lessen van King.

Horror-, sciencefiction- en thrillerkoning Stephen King heeft meer dan 50 boeken geschreven die door miljoenen mensen over de hele wereld gelezen zijn. In zijn autobiografisch boek 'Over Leven en Schrijven' deelt King met zijn fans hoe ze nog betere schrijvers kunnen worden. En hij windt er geen doekjes om. “Ik ga niet liegen en stellen dat er geen slechte schrijvers zijn”, schrijft Stephen King in zijn boek. “Sorry, maar er zijn heel veel slechte schrijvers.”

Gelukkig hoef jij niet per se tot één van die slechte schrijvers te behoren. Hier zijn 22 tips uit het boek van King om fantastische boeken te schrijven.

1. Stop met tv kijken en lees zo veel mogelijk

© istock

Als je pas begint met schrijven, doe je er goed aan om je televisie buiten te kegelen. Volgens King is die “te giftig voor je creativiteit”. Schrijvers moeten volgens hem binnen zichzelf kijken, over het leven nadenken en hun verbeelding gebruiken. Om dat te kunnen doen, moet je zo veel mogelijk lezen. King neemt overal waar hij komt een boek mee naartoe. Zelfs tijdens het eten, leest hij. “Als je een schrijver wil zijn, moet je twee prioriteiten in je leven hebben: lees en schrijf veel. Lees uiteenlopende content, werk constant en schaaf je eigen werk bij.

2. Zet je schrap voor meer mislukkingen en kritiek dan je aankan

© istock

King vergelijkt het schrijven van fictie met het oversteken van de Atlantische Oceaan in een badkuip. Want bij beide is er “veel ruimte om aan jezelf te twijfelen”. Je zal niet alleen je eigen talent in vraag stellen, maar andere mensen zullen dat ook doen. “Als je schrijft (of schildert, danst of zingt, denk ik) zal iemand ervoor willen zorgen dat je je beroerd voelt. Zo gaat dat.”

Het is dan essentieel om te blijven schrijven, ook al heb je daar geen zin in. “Stoppen met een stuk, gewoon omdat het emotioneel of qua verbeelding moeilijk is, is geen goed idee”, stelt King. En als je dan toch faalt, raadt King je aan om positief te blijven: “Optimisme is een perfect, legitiem antwoord op mislukking.”

3. Verspil je tijd niet met mensen te plezieren

© istock

Volgens King moet de onbeschoftheid van anderen het minste van je zorgen zijn. “Als je van plan bent om zo geloofwaardig mogelijk te schrijven, mag je niet meer tot de beleefde samenleving horen”, schrijft hij. King was vroeger beschaamd over wat hij schreef, vooral toen hij boze brieven kreeg waarin hij beschuldigd werd een kwezel, homofoob, moordenaar en zelfs psychopaat te zijn.

Tegen de tijd dat hij 40 was, realiseerde King zich dat elke degelijke schrijver er ooit van beschuldigd werd geen talent te hebben. Tegenwoordig kan hij al die kritiek een plaats geven. Hij verwoordt het zo: “Als je het niet eens bent met mijn content, kan ik alleen maar mijn schouders ophalen. Dat is wat ik heb.” Je kan niet al je lezers tevreden stellen. Daarom stelt King dat je je geen zorgen moet maken.

4. Schrijf in de eerste plaats voor jezelf

© istock

Je moet schrijven omdat je er gelukkig van wordt en omdat het zin geeft aan je leven. King verwoordt het zo: “Ik deed het puur voor het plezier van het schrijven. En als je iets voor het plezier kan doen, kan je het voor altijd doen.”

Schrijver Kurt Vonnegut houdt er een gelijkaardige mening op na: “Je moet een onderwerp vinden dat je na aan het hart ligt en waarvan je vindt dat anderen er ook om moeten geven. Ik heb het over oprecht om iets geven, geen spelletjes met taal. Dat moet het meest boeiende en verleidelijke element zijn in je stijl.”

5. Pak de dingen aan die het moeilijkst zijn om over te schrijven

© istock

Volgens King zijn “de belangrijkste dingen de moeilijkste dingen om over te schrijven”: “Dat zijn de dingen waar je je voor schaamt omdat de woorden je gevoelens doen wegebben.” Aan de meeste goede stukken tekst gaan uren denkwerk vooraf. King denkt er zo over: “Schrijven is verfijnd denken.”

Als je moeilijke onderwerpen aangaat, is het belangrijk dat je diep graaft. “Verhalen zijn eigenlijk gevonden dingen”, zegt King. “Zoals fossielen in de grond. Verhalen zijn relieken, die deels zijn van een nog niet ontdekte wereld.” Schrijvers moeten volgens King zoals archeologen zijn. Ze moeten zo veel van het verhaal trachten op te graven als ze kunnen.

6. Als je schrijft, moet je je van de rest van de wereld loskoppelen

© istock

Schrijven moet één van de meest intieme activiteiten in je leven zijn. Je zet je bureau of schrijftafel best in de hoek van de kamer en je doet er goed aan om alle afleidende voorwerpen buiten te houden. Of het nu gaat over smartphones, computers of geopende ramen. King heeft deze gewoonte: “Schrijf met een gesloten deur en herschrijf met de deur open.”

Er moet absolute privacy zijn tussen jou en je werk. Het schrijven van een eerste kladversie is "compleet rauw, het soort ding dat ik enkel op mijn gemak kan doen met de deur gesloten": “Het is het uitgekleed verhaal met alleen maar sokken en ondergoed.”

7. Wees niet pretentieus

© istock

“Eén van de ergste dingen die je met je kladversie kan doen, is het oppoetsen van je woordenschat en er zo veel mogelijk lange woorden in proberen te steken omdat je bang bent te korte woorden te gebruiken”, zegt King. Hij vergelijkt zijn fout met je huisdier in avondkledij steken. Zowel het dier als het baasje zijn beschaamd, want het is buitensporig.

De iconische zakenman David Ogilvy schrijft iets gelijkaardig in de memo aan zijn werknemers: “Gebruik nooit woorden zoals herconceptualiseren, demassificatie, attitudinaal of veroordelend. Dat zijn de kenmerken van een pretentieuze klootzak.”

King waarschuwt ook om niet teveel symbolen te gebruiken, tenzij het écht nodig is: “Symbolisme bestaat om te verfraaien en verrijken, niet om een artificiële vorm van diepte te creëren.”

8. Vermijd bijwoorden en lange paragrafen

© istock

King benadrukt het verschillende keren in zijn boek: "Het bijwoord is niet je vriend.” Hij gaat zelfs nog verder: “De weg naar de hel is geplaveid met bijwoorden”. Verder vergelijkt King nog bijwoorden met paardenbloemen die je prachtige tuin verpesten. King vindt maar twee dingen erger dan bijwoorden: “Zei hij” en “zei zij”.

Je moet ook opletten met de lengte van je paragrafen. Zo bepaalt dat het gevoel en het ritme van je verhaal. “Paragrafen zijn bijna even belangrijk qua uiterlijk als qua inhoud”, stelt King.

9. Verdiep je niet teveel in grammatica

© istock

Volgens King gaat draait in de eerste plaats om verleiding, niet om precisie. “Taal moet niet altijd een stropdas en geklede schoenen draaien”, stelt King. “Het doel van fictie is niet dat alles grammaticaal juist is, maar je moet de lezer verwelkomen en het verhaal vertellen.” King geeft ook nog mee dat je ernaar moet streven om de lezer te laten vergeten dat die een verhaal aan het lezen is.

10. Word meester in de kunst van het beschrijven

© iStock

“Beschrijven begint bij de verbeelding van de schrijver,” stelt King. “Maar het moet eindigen bij de verbeelding van de lezer.” Het is belangrijk dat je net niet genoeg schrijft en stukjes informatie achterwege laat. Visualiseer wat je je lezers wil laten doormaken en vertaal dan in je hoofd wat je ziet in woorden op papier. Je moet dingen beschrijven “op een manier die je lezer zal prikkelen met herkenning.”

Het belangrijkste bij een goede beschrijving is duidelijkheid, zowel in je observaties als tijdens het schrijven. Maak gebruik van frisse beelden en simpele woordenschat om je lezer niet te moe te maken. “Er zijn veel gevallen, waarin lezers het boek wegleggen omdat het te saai werd. Die saaiheid is ontstaan omdat de schrijver betoverd is door zijn eigen macht om te beschrijven en omdat die zijn prioriteiten uit het oog verloren heeft. En dat is natuurlijk om het verhaal vlot te houden.”

11.Geef niet te veel achtergrondinformatie

© istock

“Wat je moet onthouden, is het verschil tussen praten over wat je weet en dat gebruiken om je verhaal te verrijken”, schrijft King. “Dat laatste is goed, het eerste niet.” Zorg er zeker voor dat je alleen details gebruikt die je verhaal verder leiden en die de lezer overtuigen om te blijven lezen.

Als je toch research moet doen, moet je ervoor zorgen dat dat het verhaal niet overschaduwt. Volgens King hoort research “op de achtergrond te blijven”. Je kan wel geïnspireerd worden door wat je bijleert, maar je lezers zullen veel meer belang hechten aan je personages en aan je verhaallijn.

12. Vertel verhalen over wat mensen werkelijk doen

© istock

“Slecht schrijven hangt vaak samen met slechte zinnen en foute observaties,” schrijft King. “Slecht schrijven hangt vaak samen me een koppig weigeren om verhalen te vertellen over wat de personages eigenlijk écht doen. Bijvoorbeeld: sommige moordenaars zullen af en toe ook oude vrouwtjes de straat over helpen.” Je lezers hangen het meeste vast aan de personages in je verhalen. Zorg er dus zeker voor dat je alle karaktertrekjes onder de loep brengt van je personages.

13. Neem risico's en speel niet op veilig

© istock

Om te beginnen: het gebruiken van de passieve persoonsvorm is een teken van zwakte. “Ik ben ervan overtuigd dat angst aan de basis ligt van slecht schrijven”, schrijft King. Schrijvers moeten sterk in hun schoenen staan en van hun schrijven de baas maken. “Probeer elk godverdomde ding dat je leuk vindt. Het maakt niet uit hoe saai en normaal of hoe geschift dat is. Als het werkt, goed. Als het niet werkt, gooi het weg.”

14. Besef dat je geen drugs nodig hebt om een goede schrijver te zijn

© istock

“De idee dat creatief werken en verdovende middelen hand in hand gaan is één van de grootste pseudo-intellectuele mythes van deze tijd”, stelt King. Hij vindt dat schrijvers die drugs gebruiken niet meer dan drugsgebruikers zijn. “Alle claims dat drugs en alcohol nodig zouden zijn, zijn bullshit.”

15. Steel de stijl van iemand anders niet

© istock

“Je kan een boek niet afschieten zoals een kruisraket”, schrijft King. Als je de stijl van een andere schrijver imiteert, en het is niet om te oefenen, produceer je uiteindelijk niets anders dan “lege imitaties”. Volgens King is dat omdat je nooit erin kan slagen om iemand zijn gevoelens en ervaringen over te brengen, vooral niet op het vlak van woordenschat en plot.

16. Besef dat schrijven geen vorm van telepathie is

© istock

“Alle kunstvormen hebben op een bepaalde manier wel iets met telepathie te maken, maar ik geloof dat schrijven in feite de puurste distillatie is", stelt King. Een belangrijk element van schrijven, is de overdracht. Het is niet je taak om louter woorden op papier te zetten, maar om ideeën over te brengen van jouw hoofd naar het hoofd van je lezers. “Woorden zijn gewoon het medium, waarmee je die overdracht waar maakt”, zegt King. 

17. Neem het schrijven serieus

© istock

King schrijft dat er veel van je attitude afhangt: “Je kan de daad van het schrijven benaderen met nervositeit, opwinding, hoop of wanhoop. Je kan het op eender welke manier doen, maar niet lichtzinnig.” Als je je schrijven niet serieus wil nemen, raadt King je aan om iets anders te gaan doen.

18. Schrijf elke dag

© istock

“Als ik één keer aan een project begin, stop ik niet”, zegt King. “En ik vertraag ook niet tenzij ik echt moet. Als je niet elke dag schrijft, vervagen de personages in je hoofd. Ik begin de plot en de snelheid uit het oog te verliezen.” Als je er niet in slaagt om consistent te schijven, zal je enthousiasme voor een idee ook verminderen. 

19. Maak je kladversie in drie maanden af

© istock

King schrijft graag 10 pagina's per dag. Na drie maanden heeft hij dan ongeveer 180.000 woorden.  “Je eerste kladversie voor een boek, zelfs voor een lang boek, moet op drie maanden af zijn. Dat is de lengte van een seizoen.” Als je er langer over doet, zal je verhaal volgens King een vreemde feeling krijgen.

20. Neem een grote stap terug als je kladversie af is

© istock

King raadt je aan om zes weken "recuperatie" te nemen na het schrijven, zodat je je hoofd rust kan gunnen en missende gaten in je plot of personages kan spotten. "Als je een boek schrijft, zit je dag na dag bomen te bekijken en te identificeren", schrijft King. "Als je klaar bent, moet je een stap terug nemen en naar het bos kijken. Mislukkingen gebeuren bij de besten."

21. Heb de moed om te schrappen

© istock

Als je je werk naleest, is het soms moeilijk om woorden en passages te schrappen, waar je zo veel tijd in gestoken hebt. "Kill your darlings", adviseert King. Zelfs als het je egocentrisch hart breekt."

22. Blijf getrouwd en gezond en geniet van je leven

© istock

King verklaart zijn succes door twee dingen: zijn goede, fysieke gezondheid en zijn huwelijk. "De combinatie van een gezond lichaam en een stabiele relatie heeft de continuïteit van mijn werkleven mogelijk gemaakt."

Lees meer